افروغ: توجه عملی مسئولان به اندیشه‌های مطهری بسیاری از مشکلات را رفع می‌کند

عماد افروغ با تأکید بر اینکه دغدغه‌های شهید مرتضی مطهری همچنان دغدغه‌های جامعه امروز ایران است، گفت: آثار مطهری تنها متعلق به دوران پیش از انقلاب نیست، بلکه برای دوره پس از استقرار جمهوری اسلامی نیز ظرفیت راهگشا دارد و اگر به توصیه‌ها و هشدارهای او توجه می‌شد، امروز با بسیاری از مشکلات کنونی مواجه نبودیم.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، دکتر عماد افروغ، جامعه‌شناس و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی درباره ویژگی‌های بارز آثار و شخصیت شهید مرتضی مطهری اظهار کرد: استاد شهید مرتضی مطهری با ضرورت‌های زمانی و مکانی کاملاً آشنا بود، دغدغه یک روشنفکر حقیقی و واقعی را داشت و همواره می‌کوشید مدافع مردم باشد.
وی افزود: شهید مطهری به‌عنوان یک عالم اسلامی تلاش کرد ایدئولوژی اسلامی را احیا کند و در مواجهه با چالش‌های پیش‌رو سربلند بیرون آید. او به مسائل، معضلات و پرسش‌هایی پرداخت که هنوز هم جزو پرسش‌های اساسی جامعه ما محسوب می‌شوند. می‌توان گفت که مطهری دردآشنا بود؛ با مسائل و دغدغه‌های روز کاملاً آشنایی داشت و درک بسیار بالایی از سؤالات و چالش‌های زمانه خود ارائه می‌کرد.
افروغ ادامه داد: دومین ویژگی شاخص اندیشه‌های استاد مطهری، باور عمیق او به جامعیت اسلام بود. مطهری اسلام را دینی کامل می‌دانست و به همین دلیل در بیشتر آثارش استناد به آیات و روایات به‌وفور دیده می‌شود، زیرا می‌کوشید بر اساس همین باور، پاسخی دینی و اصیل به پرسش‌ها ارائه دهد.
این استاد دانشگاه یادآور شد: سومین ویژگی اندیشه‌های شهید مطهری، نگاه عقلی و فلسفی اوست. مطهری ذهنی بارور و شکوفا داشت، سال‌ها به مطالعه و تحقیق در آثار فیلسوفان و عرفای بزرگ پرداخت و از پشتوانه‌ای عمیق در تفکر فلسفی و عرفانی برخوردار بود. با همین پیشینه به سراغ مکاتب مختلف می‌رفت و با استدلال و برهان به نقد و بررسی آنها می‌پرداخت و در عین حال، جانب انصاف را در داوری و ارزیابی رعایت می‌کرد.
افروغ افزود: مطهری هم در انتقال مفاهیم و دیدگاه‌های صاحبان مکاتب مختلف امانت‌دار بود و هم در داوری درباره آنها منصفانه رفتار می‌کرد؛ به‌گونه‌ای که گاه هنگام مطالعه آثار او به‌سختی می‌توان تشخیص داد که یک دیدگاه متعلق به خود اوست یا مکتبی که قصد نقد آن را دارد.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی گفت: شهید مطهری بر علوم اسلامی تسلطی گسترده داشت و همین امر به آثار او غنا و عمق بیشتری می‌بخشید. او فردی خودباور بود و هیچ‌گاه شیفته مکاتب و نظریه‌هایی که بررسی می‌کرد، نمی‌شد. احساس می‌کرد با تکیه بر منابع و اندوخته‌های اسلامی می‌توان به شبهات پاسخ داد و در بیان این پاسخ‌ها نیز دچار ملاحظه‌کاری نمی‌شد.
عماد افروغ با بیان اینکه یکی دیگر از ویژگی‌های برجسته شهید مطهری، طهارت قلم اوست، اظهار داشت: هر کسی که با قلم استاد شهید آشنا باشد، این طهارت را احساس می‌کند. افزون بر آن، آثار مطهری امیدبخش و بهجت‌آفرین است و علت این ویژگی، ریشه دینی این آثار است، زیرا دین سرشار از امید است و مطالعه آثار مطهری نیز همین امید و نشاط را به خواننده منتقل می‌کند.
وی ادامه داد: از آنجا که مطهری نگاه عقلی و فلسفی داشت، تأویل‌گرایی افراطی را نمی‌پذیرفت، اما به تأویل نیز توجه داشت و آن را آموزش می‌داد. او تلاش می‌کرد رخدادها و برداشت‌هایی را که به نام اسلام شکل گرفته اما در حقیقت نسبتی با اسلام نداشت، مورد بررسی قرار دهد. مطهری هر عقیده‌ای را نمی‌پذیرفت و بر اساس همان نگاه نقادانه، با رسوم و برداشت‌های منحرف، حتی اگر به نام دین مطرح می‌شد، به‌شدت مقابله می‌کرد؛ موضوعی که در کتاب حماسه حسینی به‌روشنی قابل مشاهده است.
افروغ با اشاره به اینکه دغدغه‌های استاد شهید مرتضی مطهری همچنان دغدغه‌های جامعه امروز ایران است، گفت: به اعتقاد من، مطهری بیش از آنکه متفکر پیش از انقلاب باشد، متفکر دوران پس از انقلاب اسلامی است. البته این سخن به معنای نادیده گرفتن نقش او در شکل‌گیری جمهوری اسلامی نیست، اما آثار او برای دوره پس از استقرار جمهوری اسلامی نیز کاربرد فراوان دارد؛ به‌ویژه دغدغه‌هایی که در کتاب آینده جمهوری اسلامی مطرح کرده است.
وی افزود: موضوعاتی مانند آزادی تفکر، عدالت اجتماعی، استقلال فکری، معنویت و حتی هشدارهایی که به روحانیت درباره ورود گسترده به مشاغل دولتی و تصدی‌گری داده و بر حفظ نقش نظارتی روحانیت تأکید کرده، همچنان مسائل روز جامعه ماست.
افروغ تأکید کرد: اگر به سخنان و هشدارهای شهید مطهری توجه می‌کردیم، امروز حال و روز بهتری داشتیم. او در کتاب آینده جمهوری اسلامی تصریح می‌کند که آینده جمهوری اسلامی را آینده روحانیت می‌داند، زیرا برای روحانیت جایگاهی بلند و مسئولیتی مهم قائل است.
این خبر 6 اردیبهشت 1388 با شماره خبر 867239 منتشر شد.