عماد افروغ با تأکید بر اینکه جنبش دانشجویی حرکتی خودجوش با آرمان استکبارستیزی است، گفت: جنبش دانشجویی نباید به بدنه قدرت دولتی متصل شود؛ زیرا در این صورت نمیتواند وارد فضای نقد شود. جنبش دانشجویی یک کمپ سیاسی نیست، بلکه دارای نگاه انتقادی به علم و سیاست است و همین انتظار نیز از استادان دانشگاه وجود دارد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، عماد افروغ، نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس هفتم، پیش از ظهر امروز در جمع نمایندگان تشکلهای دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی، مفهوم جنبش دانشجویی را حرکتی خودجوش در عرصه غیررسمی دانست و اظهار داشت: از جنبش دانشجویی که به قدرت وصل میشود و از موضعگیری نقادانه فاصله میگیرد، دیگر نمیتوان انتظار نقد شفاف داشت؛ چرا که گاهی همان قدرتها مانع فعالیتهای دانشجویی میشوند و این موضوع یک آفت در جنبشهای سیاسی است.
وی افزود: ورود جنبشهای دانشجویی به عرصه قدرت باعث میشود این جنبشها به ابزاری برای قدرتها تبدیل شده و ماهیت خود را از دست بدهند. دانشجویان باید مراقب باشند که به ابزار سیاسی جریانهای قدرت تبدیل نشوند.
افروغ گفت: در آغاز شکلگیری جنبشهای دانشجویی که میتوان حرکت نخستین جنبش دانشجویی را ۱۶ آذر دانست، قرار نبود جنبش دانشجویی مسیر استحاله و جذب قدرت را طی کند و به بدنه قدرت دولتی تبدیل شود؛ به گونهای که دیگر امکان ورود به فضای نقد را نداشته باشد.
این نماینده اصولگرای مجلس هفتم اظهار داشت: در جنبشهای سیاسی، یک فلسفه و ایدئولوژی مشخص یا نیمهمشخص وجود دارد که تعیین میکند جنبش بر اساس چه اهدافی فعالیت میکند. باید مشخص باشد که آیا جنبش دانشجویی صرفاً برای عقب نماندن از جریانهای دیگر فعالیت میکند یا اینکه با هدف و برنامه مشخص حرکت میکند؛ چرا که اگر فعالیت سیاسی بر این مبنا نباشد، با شکست مواجه خواهد شد.
وی خطاب به نمایندگان تشکلهای دانشجویی گفت: نباید در چنین فضایی قرار بگیرید. اگر در مسیر مشخصی حرکت میکنید، باید فلسفه سیاسی دقیق آن را بدانید؛ زیرا هرگاه تعریف روشنی از موضوعات نداشته باشید، دچار مشکل خواهید شد و این مسئله بر آینده فعالیتهای شما تأثیرگذار است.
نماینده مردم تهران در مجلس خاطرنشان کرد: جنبشهای دانشجویی و به طور کلی تمامی جنبشهای سیاسی باید رهبری مشخص داشته باشند و معلوم کنند رهبر یا دبیر آن جنبش چه کسی است، هرچند این امر میتواند نسبی باشد. همچنین تشکلهای دانشجویی باید در عضوگیریهای خود تعریف مشخصی داشته باشند و از عضوگیریهای پنهانی پرهیز کنند؛ ضمن اینکه منابع مالی تشکلها نیز موضوع مهمی است.
افروغ با اشاره به فعالیت جنبشهای دانشجویی پیش از انقلاب اسلامی و پیش از فروپاشی بلوک شرق گفت: متأسفانه در آن دوران، جنبشهای سیاسی و دانشجویی بر اساس تغییرات سیاسی و اجتماعی دچار تحول میشدند. برای مثال، پیش از فروپاشی بلوک شرق، بسیاری از جنبشها طبقاتی بودند و اجازه ورود طبقات دیگر را نمیدادند. آنها تلاش میکردند قدرتی را سرنگون و قدرت دیگری را که مورد نظرشان بود، جایگزین کنند.
وی ادامه داد: اما پس از فروپاشی بلوک شرق، وارد عرصهای شدهایم که جامعه سیاسی دیگر صرفاً در سطح جامعه تعریف نمیشود، بلکه فراتر از جامعه است و بیشتر از آنکه سیاسی باشد، فرهنگی است. همچنین به جای ملی بودن، فراملی است و معمولاً از سازمانهای سست برخوردار است و عقاید سیاسی آن نیز طبقاتی نیست، بلکه متداخل است.
این نماینده اصولگرای مجلس هفتم افزود: امروز تشکلهای دانشجویی باید از تکثر برخوردار باشند و تنها نقطه اشتراک آنها عدالتخواهی باشد. در دوران انقلاب اسلامی، تشکلهای دانشجویی به هیچ گروهی وابسته نبودند.
افروغ تصریح کرد: جنبش دانشجویی در اصل جنبشی خودجوش است و یکی از آرمانهای آن استکبارستیزی است. یکی از نقاط عطف فعالیت این جنبشها زمانی است که پس از شکستن یک قطب، فعال میشوند.
وی ادامه داد: پس از انقلاب، تفکیکی میان آرمانهای انقلاب اسلامی و سیاستها و عملکردهای جاری به وجود آمد که اگر این تفکیک در آن دوران انجام میشد، شاهد برخی رخدادهای نادرست نبودیم.
نماینده تهران در مجلس گفت: آیا هر اتفاقی که در جمهوری اسلامی رخ میدهد باید موجه باشد و باید در برابر آن سکوت کرد؟ آیا اگر نقد کنیم، به معنای تضعیف نظام است؟ چه کسی این قابلیت و استعداد را دارد که با تکیه بر گفتمان خود به داوری عملکردها بنشیند؟ این اتفاق تا ۱۳ آبان رخ نداد.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: ۱۳ آبان که یک رخداد مبارک است و دانشجویان ما به دور از مسائل دیگر، لانه جاسوسی را تسخیر کردند، تنها پیامی برای آمریکا نداشت، بلکه پیام آن برای دولتمردان داخلی نیز بود؛ زیرا یکی از شعارهای اصلی ما نفی نظام سلطه و استکبارستیزی بوده است.
وی گفت: در مقطعی از زمان میبینیم که انقلاب اسلامی دچار انحراف میشود و عدهای نیز به عنوان مصلحت سکوت میکنند، اما دانشجویان خط امامی وارد میدان میشوند و باب گفتوگوی انقلابی را زنده میکنند.
افروغ اظهار داشت: اگر ۱۳ آبان نبود، در جنگ نیز توفیقی نداشتیم؛ زیرا ۱۳ آبان گفتمان انقلابی و اسلامی را احیا کرد و اگر این گفتمان وجود نداشت، در جنگ پیروز نمیشدیم؛ چرا که نبردی که در آن تفکر و گفتمان وجود نداشته باشد، با اسلحه نیز پیش نمیرود.
وی افزود: باید بررسی کنیم که چه شد دانشجویان آن دوران وارد میدان شدند و آن حادثه تاریخی را رقم زدند، اما به فکر تداوم آن نبودند؛ به ویژه پس از انقلاب که همین گفتمان در دوران هشت سال دفاع مقدس معنا یافت.
این نماینده اصولگرای مجلس با بیان اینکه برخی جنبشها پس از رسیدن به قدرت دولتی، رسالت خود را فراموش کردهاند، گفت: نمیگوییم نمایندگان جنبشهای دانشجویی باید تا پایان عمر دانشجو باقی بمانند، اما باید مراقب باشند آرمانهایشان حفظ شود و جریانهای سیاسی آنان را جذب قدرت نکنند.
وی با بیان اینکه احزاب و جامعه مدنی تعریفشدهای نداریم، خطاب به حاضران گفت: شما نمایندگان تشکلهای دانشجویی باید تلاش کنید با برنامه مشخص و هدفمند حرکت کنید و عدالتخواهی، استکبارستیزی و ظلمستیزی را که از جمله فعالیتهای جنبشهای دانشجویی بوده است، ادامه دهید تا به جامعه مدنی کامل دست پیدا کنیم.
افروغ با تأکید بر اینکه در گذشته برخی به دلیل مصلحت سکوت کردند، گفت: در گذشته عملگرایی با هر بهانهای مانند رسیدن به توسعه سیاسی و اقتصادی در کشور حاکم شد، اما بدون توجه به قابلیتهای سیاسی و اقتصادی، روشنفکران و علما سکوت کردند. متأسفانه در سالهای اخیر نیز بار دیگر تسلط تفکرات مصلحتاندیشی بر جامعه باعث شده است روشنفکران و علما سکوت کنند.
نماینده تهران در مجلس هفتم گفت: این نوع برخوردها باعث شد منفذ بزرگی ایجاد شود که روشنفکران ما باید جلوی آن را میگرفتند، اما سکوت کردند. این بار نیز دانشجویان خارج از این تعارفات وارد میدان شدند و جنبش سوم را شکل دادند و خود را از فضای موجود آرمانگرایی و دایره مصلحتگرایی خارج کردند و به آگاهیبخشی پرداختند.
وی خطاب به نمایندگان تشکلهای دانشجویی گفت: اگر میخواهید این وضعیت ادامه پیدا کند، باید اندیشه خود را بارور کنید و جنبش نرمافزاری را در خود تقویت کنید؛ زیرا جنبش دانشجویی تنها یک کمپ سیاسی نیست، بلکه باید نگاه انتقادی به علم و سیاست داشته باشد. همین انتظار نیز از استادان دانشگاه وجود دارد که تنها مصرفکننده و گپزن نباشند.
افروغ ادامه داد: اگر آزادی و نواندیشی افزایش مییابد، تشکل دانشجویی باید در آن حضور داشته باشد؛ زیرا دنیا نیز امروز در همین مسیر حرکت میکند. فعالیت دانشجویان باید متنوع باشد و با جنبش نرمافزاری همراه شود. برای اینکه دچار استحاله نشویم و بار دیگر شاهد بازگشت مصلحتگرایی و عملگرایی نباشیم، باید با همان توفندگی که حرکت را آغاز کردیم، مسیر خود را ادامه دهیم.
این نماینده مجلس در ادامه به وضعیت جنبشهای دانشجویی اشاره کرد و گفت: جنبشهای دانشجویی به دنبال تغییر و تحول هستند و نمیخواهند اجازه دهند وضعیت موجود از آنچه هست بدتر شود. این جنبشها باید از نظریه مبارزاتی روشن برخوردار باشند و نباید به ابزار دیگران تبدیل شوند.
وی گفت: تشکلهای دانشجویی باید از قدرت نظری، توان نقد و شناخت کافی برخوردار باشند؛ زیرا با هر روششناسی نمیتوان پدیدههای معطوف به نقد را به درستی درک کرد.
افروغ، درک صحیح از مفهوم نقد، ضرورت نقدپذیری، شناخت موانع نقد، شناخت ساختارهای جامعه، درک مفهوم روشنفکری و پیوند آن، نظریه نقد و همچنین داشتن تئوری مبارزاتی روشن را از پیشزمینههای فعالیت جنبشهای دانشجویی و سیاسی دانست و گفت: فعالیت اساسی تشکلهای دانشجویی باید بر اساس مفهوم روشنفکری شکل گیرد، نه گروهها و جریانهای سیاسی.
این عضو ارشد فراکسیون مستقل مجلس ادامه داد: از تشکلهایی که به ابزار قدرت متصل میشوند، نمیتوان به عنوان جنبش دانشجویی یاد کرد، بلکه باید در برابر آنها در دانشگاهها ایستاد.
وی خطاب به دانشجویان گفت: شما به عنوان دانشجو نباید به گروه فکری خاصی وابسته شوید، بلکه باید روشنفکرانه مسائل را نقد کنید و این همان کاری است که پیامبران انجام میدادند.
افروغ تأکید کرد: به تشکلهای دانشجویی توصیه میکنم وارد بدنه قدرت دولتی نشوید و اگر وارد شدید، جریان خود را وارد نکنید؛ زیرا یک جریان نباید پاسخگوی عملکرد دولت باشد، بلکه باید منتقد عملکرد آن قدرت باشد.
وی همچنین با تأکید بر پرهیز از اعتماد مطلق به صاحبان قدرت گفت: تشکلهای دانشجویی در هیچ زمانی نباید اعتماد مطلق به اصحاب قدرت داشته باشند، بلکه باید بر اساس فلسفه دانشجویی، ویژگیها و ضعفها را به صورت منصفانه نقد کنند.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه دانشجویان باید از ماکیاولیسم پرهیز کنند، گفت: تشکلهای دانشجویی باید از ابزارگرایی دوری کنند و برای رسیدن به اهداف خود دیگران را تخریب نکنند؛ زیرا ماکیاولیسم در هر شرایطی نادرست است، به ویژه ماکیاولیسم مذهبی.
وی گفت: تشکلهای دانشجویی در گذشته تلاش کردند در برابر جدایی دین از سیاست بایستند؛ زیرا ما به دنبال سیاست دینی هستیم و قرار نیست اخلاق را مقدمه سیاست کنیم، بلکه باید اخلاق را سیاسی کنیم؛ بنابراین میتوان گفت هدف و وسیله از یک جنس هستند.
رئیس سابق کمیسیون فرهنگی مجلس با تأکید بر ضرورت بررسی دقیق گذشته تصریح کرد: در گذشته قسم حضرت عباس حرمت داشت، اما امروز قسم خدا هم حرمت ندارد. چه کسی باید در برابر مصلحتگرایانی که دین را به راحتی خرج میکنند بایستد؟ شما دانشجویان هستید که باید در برابر اینگونه مصلحتگراییها بایستید و نقد کنید که چه بودید و اکنون در چه جایگاهی قرار گرفتهاید.
وی به دانشجویان توصیه کرد یکدیگر را تحمل کنند و برخورد انحصارطلبانه نداشته باشند.
این نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی یادآور شد: جامعه مدنی به معنای آن نیست که گروههای مختلف یکدیگر را در خود جای دهند، بلکه باید اجازه دهند گروههای مختلف در کنار یکدیگر فعالیت کنند.
افروغ همچنین تأکید کرد: از فعالیتهای دانشجویی حمایت کنید و از زمین خوردن رقیب خود خوشحال نشوید؛ زیرا وقتی از جامعه مدنی سخن میگوییم، باید قواعد آن را نیز رعایت کنیم.
وی گفت: وقتی از روشنفکری سخن میگوییم، باید بپذیریم که مردم به دلیل مشغلههای فکری، همیشه قادر به فهم نیازهای خود نیستند؛ بنابراین قشری باید برای آگاهیبخشی به جامعه وارد میدان شود، اما ممکن است گروهی خاص تلاش کند شما را از مردم جدا کند و باید مراقب این مسئله باشید.
این نماینده مجلس تصریح کرد: دانشجویان باید در هر جایگاهی که هستند، از زبان مردم و با فرهنگ آنان سخن بگویند و روشنفکری را متناسب با جامعه خود تعریف کنند.
افروغ در بخش دیگری از سخنان خود به ۱۶ آذر، روز دانشجو، اشاره کرد و گفت: ۱۶ آذر با مفهومی به نام جنبش دانشجویی پیوند خورده است. ۱۶ آذر سرآغاز جنبش دانشجویی و آغاز حرکت نخستین جنبش دانشجویی در کشور به شمار میرود.
وی افزود: ما در کشور تشکلهای فراوانی داریم، اما الزاماً همه آنها جنبش دانشجویی نیستند. جنبش دانشجویی یعنی رخ دادن اتفاقی در عرصه غیررسمی و حرکتی که به قدرت رسمی و حاکمیت متصل نیست. مفهوم جنبش، حرکت خودجوش دانشجویی است و بنده طرفدار چنین دانشجویانی هستم.
به گزارش خبرنگار مهر، افروغ در پایان سخنرانی خود به پرسشهای تعدادی از حاضران در زمینههای مختلف پاسخ گفت.
این خبر 10 آذر 1386 با شماره خبر 596415 منتشر شد.