عماد افروغ با تأکید بر اینکه وجه عاطفی و زیبای مراسم عزاداری سیدالشهدا تنها زمانی تداوم دارد که همراه با بینش و معرفت باشد، راهکارهای جلوگیری از معرفتسوزی را تبیین کرد و گفت: نباید از فلسفه قیام امام حسین(ع) که امر به معروف و نهی از منکر بخشی از آن بود، غافل شویم.
عماد افروغ، پژوهشگر و استاد جامعهشناسی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری مهر درباره ارتقای شعور در کنار شور اظهار داشت: به واقع نمیتوانیم از جنبه عاطفی عاشورا چشمپوشی کنیم. فکر میکنم مهمترین کارکرد عاشورا در طول تاریخ ایران، کارکرد عاطفی آن بوده که باعث خلق حماسهها و تجلیات عاشقانه زیادی شده است.
افروغ با اشاره به اینکه همین قضیه میتواند آسیبهایی را هم به دنبال داشته باشد، گفت: امکان دارد برای تقویت وجه معطوف به عشق و عاطفه، برگزاری مراسم عاشورا با خرافه همراه و توجه نشود که اگر این عشق با معرفت صحیح همراه نشود، میتواند نتایج نامطلوب به همراه داشته باشد.
وی تأکید کرد: باید توجه داشت وجه عارفانه و عاطفی عاشورا فرصت خوبی برای انتقال یک معنا و بینش است که به فهم دقیق از فلسفه قیام اباعبدالله و تبیین این قیام برمیگردد. باید ریشهها را از زمان پیامبر(ص) بررسی کرد تا فهم دقیقی از علت و چرایی این رخداد عظیم داشته باشیم.
وی با اشاره به برداشت شخصی خود از قیام امام حسین(ع) گفت: به اعتقاد من قیام امام ویژگیهای خاص و منحصر به فردی دارد که شاید به ندرت در تاریخ اتفاق افتاده است. ما در طول تاریخ شاهد خلق حماسههای بزرگی بودهایم؛ اما هیچگاه شاهد این نبودهایم که یک انسان متعالی با خانواده خود وارد کارزار شود و یک نبرد نابرابر در تاریخ رقم بخورد؛ با علم بر اینکه امام حسین اطلاع داشت که با چه قومی درمیافتد.
وی افزود: این قیام موجب شد حادثهای در تاریخ رخ دهد که مانا و پویاست و هر سال میتوان از این قیام بهرهای برد و هر سال میتوان عشقی را بروز داد و برداشت خاصی کرد. هر سال دریچهای از عاشورا به ما گشوده میشود؛ این قیام حادثه عظیمی است که ویژگیهای خاصی دارد.
استاد جامعهشناسی دانشگاه تهران با اشاره به اینکه قیام عاشورا ذخیره تاریخی برای مقاومتهای بشری و اسلامی است، تصریح کرد: اگر این حادثه در تاریخ ما وجود نداشت، نه در انقلاب توفیقی به دست میآوردیم و نه در دفاع مقدس؛ چرا که این حادثه یک محرک بود و جزئی از حافظه تاریخی ما است. با مراجعه به آرشیوها میتوان دریافت که بسیاری از افراد به عشق امام حسین(ع) و شهادتطلبی او وارد میدان میشدند و در دوران دفاع مقدس نیز بسیاری به عشق امام حسین وارد کارزار شدند و از حریم دین و سرزمین خود دفاع کردند.
وی گفت: تحت هر شرایطی باید به مطالب خود امام حسین توجه کنیم، چرا که وی فلسفه قیام خود را بیان و بحث امر به معروف و نهی از منکر و زنده و احیا کردن سیره جد خود را مطرح کرد. همین امر به معروف و نهی از منکر جزء مقولاتی شده که مورد بیمهری قرار گرفته است. از تمام ابعاد و سطوح امر به معروف و نهی از منکر فقط برخی سطوح و ابعاد را گرفتهایم؛ بهویژه از سطح کلان آن غافل شدهایم و از سطح کلان امر به معروف و نهی از منکر، دولت با دولت و مردم با دولت غافل شدهایم و به سطح امر به معروف و نهی از منکر مردم با ملت و ملت با ملت بسنده کردهایم.
وی اضافه کرد: زمانی که خداوند میخواست انسان را خلق کند و برحسب شناخت از انسان، این امر مورد اعتراض قرار گرفت و اظهار داشتند که خداوند کسی را خلق میکند که خون بریزد و جنایت کند؛ تنها یک طرف سکه را دیده بودند. طرف دیگر این بود که میتوان از همین انسان با همین ویژگیهای منفی انسانی بیرون آید که هرچه به ظهر عاشورا نزدیکتر میشود، بشاشتر میشود و هرچه به شهادت خود نزدیک میشود، شادمانتر میشود. این امر اوج اتصال و عبودیت است. بنابراین میتوان یک عبودیت همراه با معرفت را با اسطورهای به نام امام حسین(ع) و حماسه وی دنبال کرد.
افروغ گفت: باید قیام اباعبدالله(ع) را به تمام معنا به جوانان منتقل کرد. باید از قیام اباعبدالله و دهه عاشورا برای خرافهزدایی و ارتقای بینش مردم و جوانان ما استفاده شود تا آنها یاد بگیرند که حرف معقول و مستند بشنوند و آنقدر معرفتشان اوج بگیرد که اگر مداح یا غیرمداحی در این مراسم خرافهای القا کرد، بلافاصله با وی مقابله کنند.
وی یادآور شد: اگر این عشق ما همراه با بینش نباشد، میتواند به معرفتسوزی و انحراف بیانجامد. علما باید دقت بسیاری داشته باشند و به روحانیونی که برای تبلیغ اعزام میشوند، بیاموزند که برای گریه گرفتن دست به هر کاری نزنند؛ چون این وجه عاطفی زیبا تنها زمانی تداوم دارد که همراه با بینش و معرفت باشد.
این خبر 9 آذر 1390 با شماره خبر 1472902 منتشر شد.
منو
منو