در سی‌وهشتمین قسمت برنامه «مصیر»، عماد افروغ، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه، با موضوع «عدالت در اندیشه امام خمینی(ره)» به بررسی نگاه متمایز امام خمینی(ره) به عدالت، محرومان و نسبت آن با نظام‌های سرمایه‌داری و اشتراکی پرداخت.
به گزارش خبرگزاری مهر، سی‌وهشتمین قسمت از فصل جدید برنامه تلویزیونی «مصیر»، کاری از گروه اجتماعی شبکه چهار سیما با موضوع «عدالت در اندیشه امام خمینی(ره)» با اجرای محمدمهدی ابراهیمی‌نصر روی آنتن رفت.
فصل جدید برنامه تلویزیونی «مصیر» با هدف بازخوانی و نقد اندیشه متفکران اسلامی، به بررسی ابعاد فکری اندیشمندانی چون آیت‌الله جوادی آملی، علامه طباطبایی و امام خمینی(ره) می‌پردازد و تاکنون اندیشه‌های آیت‌الله مهدوی‌کنی، آیت‌الله مصباح‌یزدی، آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی، شهید سید مرتضی آوینی، آیت‌الله سید منیرالدین حسینی، شهید سید محمدباقر صدر و آیت‌الله سید محمود طالقانی را بررسی کرده است.
مهمان این قسمت از برنامه، عماد افروغ، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه، درباره نگاه متمایز امام خمینی(ره) به عدالت گفت: امام خمینی(ره) کتاب مشخصی در حوزه عدالت ندارند، اما عبارات و سخنان ایشان نشان می‌دهد که نگاهشان به عدالت ذیل نگاه امام علی(ع) است. تئوری‌های رایجی وجود دارد؛ یک نگاه طبیعت‌گرایانه است که انسان‌ها همه با هم برابر نیستند. نگاه دوم این است که انسان‌ها خلقت نابرابر دارند یا ندارند، ولی شایستگی‌هایی دارند و چیزهایی را به دست آورده‌اند. نگاه سوم، بی‌تفاوتی دولت است که دخالتی نکند. نگاه چهارم، مساوات‌گرایانه است که هر کسی بر اساس نیازش برداشت می‌کند و همه بهره‌مند می‌شوند. نگاه پنجم، نگاه حق‌گرایانه است. نگاه امام علی(ع) جمع بین مساوات‌گرایی و شایسته‌گرایی است. ایشان برای جامعه اصالتی قائل هستند، اما از طرفی معتقدند که تلاش کار کسی را به پای دیگری ننویس.
وی درباره نگاه امام خمینی(ره) به مسئله عدالت ادامه داد: وقتی نگاه امام خمینی(ره) را با نظام‌های سرمایه‌داری و اشتراکی مقایسه می‌کنیم، مسلم است که نظام سرمایه‌داری را رد می‌کند، اما نظام‌های اشتراکی را چطور؟ آنجایی که از محرومان و مستضعفین صحبت می‌کند، نگاه مساوات‌گرایانه دارد. امام با سیاست‌های سوسیالیستی به دو دلیل مخالف بودند؛ اول آنکه به سرمایه‌داری دولتی تبدیل شده بود و دوم آنکه مخالف حق مالکیت خصوصی بود. مخالفت امام خمینی(ره) با نظام سرمایه‌داری برای مفهوم مالکیت خصوصی نیست، بلکه به خاطر اصالت سرمایه است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: نگاه امام خمینی(ره) به محرومان صرفاً نگاه سیاسی و صرفاً اقتصادی نیست و نگاه مبنایی‌تری است. نگاه ایشان دینی است. حقوق طبقه پایین‌دست از حقوق خداست. می‌گویند اسلام گفته است باید نگاهمان به فقرا باشد. در دوران سازندگی می‌گویند باید سازندگی برای محرومان باشد. اسلام هم از محرومان شروع شد. امام خمینی(ره) می‌گویند که طبقات مختلف به طبقات پایین ظلم نکند، حق فقرا و مستمندان باید داده شود، ملت در جمهوری اسلامی وظیفه دارد پشتیبانی دولتی را بکند که در خدمت ملت است و اگر دولتی را دید که خلاف می‌کند، به او تو دهنی بزند. اگر دستگاه جابری را دید که ظلم می‌کند، باید شکایت کند و دادگاه‌ها باید دادخواهی کنند.
وی درباره تفاوت دولت‌ها و نگاه امام خمینی(ره) گفت: ما چنین چیزی را در عمل هیچ دولتی نداشتیم و فقط در زبان بعضی داشته‌ایم. سیاست‌های اقتصادی بعد از جنگ شبیه سیاست‌های نوسازی و توسعه بود. همین تئوری منجر به انقلاب شد و نمی‌دانم چرا بعد از انقلاب دوباره انجام شد. در این سیاست‌ها ما بی‌توجهی‌های زیادی کردیم. ما در تمام زمینه‌ها شاهد فاصله با اندیشه امام خمینی(ره) هستیم. همه چیز از بالا دیده می‌شود و مردم حضور ندارند. همه چیز سیاست‌زده شده است تا مردم سیاست‌زدا شوند. مردم هم واکنش نشان می‌دهند. در حالی که سود و رفع نیاز مهم است. همه چیز، حتی دین، خادم انسان و مردم است.
این عدالت‌پژوه در خصوص محرومیت‌زدایی در اندیشه امام خمینی(ره) بیان کرد: امام خمینی(ره) می‌گویند که محرومیت‌زدایی رسم ماست. اگر مرگ بر آمریکایی واقعی می‌گویید، باید سراغ فقرزدایی بروید. اگر از مردم بپرسید که دغدغه شما چیست، طبق آمارهای رسمی، دغدغه اقتصادی مهم‌ترین و بیشترین دغدغه است. اقتصاد ما نفتی است و بنابراین زمام اقتصاد در دست دولت است و با این شرایط دولت است که می‌تواند تغییر و تحولی ایجاد کند.
افروغ در پایان گفت: انسان قابلیت‌هایی دارد که یکی از آن‌ها عمل رهایی‌بخش است. انسان‌ها باید به قابلیت‌های خود رجوع کنند. به خداوند، به سنت‌های جهان و هدف غایی جهان و عمل فرایندی نگاه کنند و وارد عمل شوند. این شرایط ما را نباید به ناامیدی بکشاند. من فکر می‌کنم اگر شرایط هیچ تغییری نکند، این اتفاق رخ می‌دهد.
در بخش‌های دیگر برنامه، معرفی کتاب و سخنان امام خمینی(ره) نیز پخش شد.
این خبر 25 آذر ۱۳۹۸ با شماره خبر 5096452 منتشر شد.
منو
منو