یک استاد دانشگاه درباره اینکه حکومت اسلامی چگونه باید زمینه‌های حرکت مردم به خیر و بهشت را فراهم سازد، گفت: این امر هم از طریق تأمین حقوق شهروندی مانند حقوق اقتصادی و سیاسی و هم از طریق زمینه‌سازی برای اهداف متعالی و ناظر به جوهره اصلی انقلاب اسلامی انجام می‌پذیرد.
عماد افروغ استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) در ارتباط با چرایی وظیفه حکومت اسلامی در رساندن مردم به بهشت و نسبت آن با مسئله اجبار و الزام افراد جامعه گفت: یک حکومت با ایدئولوژی اسلامی که مبانی و مؤلفه‌های خاصی دارد و آن را دنبال می‌کند، طبیعتاً بایستی دغدغه‌های تربیتی و ارشادی هم داشته باشد. به هر صورت، وقتی که انقلاب ما یک هدف اخلاقی و معنوی هم دنبال می‌کند، خواه‌ناخواه باید بسترساز تحقق این اهداف متعالی هم باشد.
وی درباره چگونگی این زمینه‌سازی از سوی حکومت عنوان کرد: این امر هم از طریق تأمین حقوق شهروندی، مانند حقوق اقتصادی و سیاسی، صورت می‌گیرد و هم از طریق زمینه‌سازی برای آن اهداف متعالی و ناظر به جوهره اصلی انقلاب اسلامی انجام می‌پذیرد.
افروغ اظهار کرد: اما اینکه حکومت اسلامی وظیفه داشته باشد که به زور و اجبار افراد را وارد بهشت کند، موجه نیست و نادرست است. امام علی(ع) عبارتی دارند که می‌فرمایند: «لا أری إصلاحکم بإفساد نفسی»؛ یعنی من قصد ندارم به قیمت به فساد کشاندن خودم، اصلاح کنم. یکی از تفاسیری که می‌توان از این عبارت کرد، این است که نمی‌توان با سلب اختیار و آزادی از افراد، انسان‌ها را به کاری رهنمون کنیم یا وارد بهشت کنیم.
این استاد دانشگاه عنوان کرد: اگر این‌طور بود و حاکم به زور می‌توانست هر کاری بکند، طبیعتاً خداوند این حق را برای پیامبر(ص) قائل می‌شد که ایشان با اکراه، هرچند که می‌شد، مردم را وارد دین اسلام کند؛ در حالی که در قرآن داریم: «أَفَأَنتَ تُکْرِهُ النَّاسَ حَتَّى یَکُونُواْ مُؤْمِنِینَ» (یونس، آیه ۹۹)؛ یعنی با اکراه می‌خواهی مردم را مؤمن بکنی یا در آیه دیگر قرآن داریم: «لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ» که مربوط به دعوت مردم به دین است.
افروغ تأکید کرد: این آیات و روایات نشانگر روش و بازتابی در خصوص شیوه رفتارها و تحقق بخشیدن به آرمان‌های متعالی و تربیتی و اخلاقی دارد. پس ما باید زمینه را فراهم کنیم، موانع را برداریم و اگر مانعی ایجاد شد، با آن مقابله کنیم؛ اما در این بین نباید از مردم سلب اختیار کرد.
این پژوهشگر اظهار کرد: این مسئله هیچ منافاتی با این ندارد که یکی از راه‌های درست رسیدن به این معنا و با توجه به یکی دیگر از شعارهای انقلاب اسلامی، که مردم‌سالاری دینی و حضور مردم در تمام صحنه‌هاست، مردم را در اداره امور کشور دخالت و مشارکت دهیم و بدانیم که بدون مردم نمی‌توان اهداف بزرگ را محقق کرد. اتفاقاً هرگاه که دولت‌مردان خواستند این راه را یک‌طرفه طی کنند، نه‌تنها توفیق نداشتند، بلکه با بی‌اعتمادی و سوءظن مردم هم روبه‌رو شدند.
وی تأکید کرد: بنابراین به وظیفه ارشادی حکومت قائل هستیم، به بسترسازی معتقد هستیم و اتفاقاً بایستی هدف غایی ما هم اهداف اخلاقی، معنوی و رسیدن به قرب خدا باشد که این هدف غایی از طریق تأمین حقوق اولیه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مردم محقق می‌شود، اما اینکه خدای ناکرده برای تحقق این قضیه، دولت‌ها بتوانند و مجاز باشند از اهرم زور یا از اهرم فریب استفاده کنند، مجاز نیستند و این خود، نوعی نقض غرض است و تنافی با اهداف و مبانی و جوهره انقلاب اسلامی دارد.
این نماینده سابق مجلس شورای اسلامی درباره رویکرد عملی نسبت به مشارکت و دخالت دادن مردم در امور سیاسی، اقتصادی و فرهنگی اظهار کرد: در حرف و نظر منعی برای حضور مردم در این حوزه‌ها نبوده است، اما در عمل اتفاق شایسته‌ای رخ نداده است. به هر حال ما بایستی عملاً بسترهای حضور و مشارکت مردم را فراهم کنیم و مثلاً اگر می‌خواهیم سند فرهنگی تدوین و تصویب کنیم، این سند نباید فقط از بالا به پایین باشد، بلکه باید در یک فرآیند متعامل و متقابل، از بالا به پایین و از پایین به بالا، شکل گرفته باشد.
افروغ عنوان کرد: بعد از آن است که باید ببینیم از پایین کسی اقدام می‌کند یا نمی‌کند. یعنی ما اول باید ببینیم که اتفاقی افتاد و مردم نیامدند و اگر مردم آمدند، آن وقت ببینیم اصلاً نیاز هست که برخوردهای غیرفرهنگی با آنها صورت بگیرد یا نه. اینها مسائل پیچیده‌ای است که نمی‌توان قضاوت عجولانه کرد. باید دید که دولت چقدر در این زمینه اقدام کرد، چقدر دست نیاز به سمت مردم دراز کرد و آیا دستی دراز شد و این دست را به گرمی فشرد و آیا در ادامه مانعی برای مشارکت مردم ایجاد شد یا نه؛ که همه این مسائل نیاز به بررسی دقیق‌تری دارد.
این خبر31 اردیبهشت 1393 با شماره خبر 1409147 منتشر شد.
منو
منو