نخستین شماره مجله «نامه جمهور» با تیتر «نوعدالتخواهی در مصاف با ناعدالتخواهی» در هفت فصل و به همراه ویژهنامه «آینده عدالتخواهی» در ۶۴۰ صفحه منتشر شد که در یکی از بخشهای آن، یکی از آخرین گفتوگوهای مرحوم عماد افروغ درباره «دیالکتیک سینما و عدالت» به چاپ رسیده است.
به گزارش، روحالله رشیدی، مدیرمسؤول «نامه جمهور»، در سخن آغازین این شماره، این مجله را «تلاش و تقلا برای فهم و سپس در عاملیت در حل مسائل» و «جلوهای از کوششها و پویشهای معطوف به اندیشه تغییر» معرفی کرده است.
سرمقاله این شماره به قلم مجتبی نامخواه، سردبیر مجله، متنی تفصیلی است که میکوشد زمینهها و ضرورتهای بازسازی عدالتخواهی را تحلیل کند. پرسش آغازین این متن پیرامون فلسفه عدالتخواهی و «چرا عدالتخواهی؟» طرح شده و پاسخ نگارنده بر اساس مبانی نظری و «نظام حقیقت» و وضعیت اجتماعی و «متن واقعیت» صورتبندی شده است.
در ادامه، پرسش از چگونگی عدالتخواهی محور اصلی سرمقاله قرار گرفته و «نوعدالتخواهی» یا «بازسازی عدالتخواهی در قامتی نو و رادیکال» به عنوان پاسخ این نوشتار به پرسش از چگونگی عدالتخواهی مطرح شده است. سرمقاله نخستین شماره مجله «نامه جمهور» در مقام بیان مانیفست و چشمانداز این مجله، نوعدالتخواهی را در قالب راهبردهایی بیستگانه و در دو فصل کلی، شامل راهبردهای مرتبط با احیای سوژه عدالتخواه و راهبردهای مربوط به بازسازی پروژه عدالتخواهی، طراحی و تفسیر میکند.
علی اسکندری، دبیر تحریریه «نامه جمهور» نیز در دیباچهای تفصیلی، مسیر مجله را در چارچوب آینده عدالتخواهی از مسیر نابرابرینخواهی و جمهوریتخواهی تشریح کرده است. این نوشتار میکوشد با تدقیق وضعیت و مفهوم عدالت بر اساس «نابرابری»، گزارشی از مسیر گذشته و نقشه راه آینده عدالتخواهی به دست دهد.
نخستین فصل از فصول هفتگانه مجله، فصل «ایده» با عنوان «نوشتارهایی در تمانی عدالت» است که نوشتههایی از احسان بابایی، مجتبی جهانتیغ، مرتضی فیروزآبادی، مسعود براتی، علی ابوطالبی و رسالهای از تحریر و تقریر گفتارهایی از حجتالاسلام والمسلمین محسن قنبریان را در خود جای داده است.
احسان بابایی در بحثی بنیادین و الهیاتی جهتگیری حکومت به سوی عدالت را بازخوانی و یادآوری کرده است. یادداشت تحلیلی مجتبی جهانتیغ به آینده عدالت در جامعه ایران پرداخته و این آینده را در نسبت با جمهوریت و قدرت و امکان نهادسازی عدالتخواهان دنبال کرده است. مرتضی فیروزآبادی از ضرورت عینی شدن اندیشه متفکران انقلاب در اندیشکدههای انقلابی گفته و مسعود براتی نسبت جریان عدالتخواه و تحریم را بررسی کرده است. علی ابوطالبی نیز کوشیده از میانه ناکارآمدی دو جناح عمده حاکمیت، راهی به سوی جنبش عدالتخواهی در ایران بگشاید. حجتالاسلام والمسلمین محسن قنبریان نیز در «رسالهای درباره عقل و عدل»، ایده بازگشت به نهجالبلاغه را به منظور دستیابی به امکانهایی برای عدالتخواهی در زمانه کنونی بازخوانی کرده است.
فصل دوم نخستین شماره مجله «نامه جمهور» به «مسئله» اختصاص دارد. دو پرونده این فصل، «یارانه پنهان» و «مسکن» را به بحث گذاشتهاند.
پرونده «یارانه پنهان؛ مسئلهای چهلساله» یک سال پس از حذف ناموفق ارز ترجیحی تلاش کرده مبانی این تصمیم را طرح و نقد کند. این پرونده با گزارشی از یک گفتوگوی دانشجویی آغاز میشود که در آن سیدعلی مدنیزاده دلایل دفاع از حذف ارز ترجیحی را تقریر کرده و آن را «به نفع قدرت خرید مردم» تفسیر میکند. در ادامه حسن سبحانی در گفتوگویی مبسوط به نقد بنیادهای فکری ایده یارانه پنهان پرداخته است. همچنین گزارشی از نشست پرسش و پاسخ با سیداحسان خاندوزی درباره هدف دولت از اقدام به حذف ارز ترجیحی، گفتوگو با مجید شاکری در نقد حذف ارز ترجیحی، گفتوگو با همت قلیزاده در نقد مفهوم «یارانه پنهان» و یادداشتهایی از سعید فضلرزندی، امیرعباس محمدلو و متین فارابی در این پرونده منتشر شده است.
پرونده بعدی با عنوان «مسکن؛ واجب فراموششده» تلاش کرده است از منظری جامعهشناختی این مسئله را بازشناسی کند. گفتوگویی مبسوط با شهلیبر با عنوان «سرمایهداری مستغلاتی و جامعهشناسی سرمایهداری»، گفتوگو با افشین پروینپور و فرهاد بیضایی و گزارشی از نظرات حجتالاسلام محسن قنبریان درباره ابعاد اجتماعی مسئله مسکن، بخشهای دیگر این پرونده است.
فصل «تجربه» با عنوان «تولد یک جنبش» به بررسی تجربه جنبش عدالتخواه دانشجویی میپردازد. روایت شکلگیری جنبش، تحلیلی بر تکوین ایدهها و بنیادهای فکری، شیوه سازماندهی، کنشهای پیشرو و مزیتها و بستر تاریخی جنبش، موضوع یادداشتهایی است که صادق کربلاییزاده، رقیه فاضل، علیرضا کمیلی، امیر جلیلنژاد، محمدصادق شهبازی و سیدعلی موسوی از فعالان ادوار مختلف این حرکت دانشجویی نوشتهاند.
فصل «اندیشه» با عنوان «در جستوجوی نظریه عدالت» تلاش کرده است مروری اجمالی بر اندیشههای معاصر درباره عدالت و نیمنگاهی به بازتابهای ایرانی این اندیشهها داشته باشد. دو گفتوگوی مبسوط این پرونده به ایده لیبرالها و جماعتگرایان درباره عدالت پرداخته است. عدالت لیبرالیستی در گفتوگو با مصطفی زالی و ایده جماعتگرایان در گفتوگو با نیلوفر چینیچیان به بحث گذاشته شده و پایانبندی این فصل نیز نوشتاری به قلم سیدسجاد سجادی درباره امکان یا امتناع جمع لیبرالیسم و عدالت است.
یکی از آخرین گفتوگوهای عماد افروغ درباره سینما و عدالت
فصل «عرصه» به ایدهها و مضامین مورد نیاز کنش عدالتخواهانه در سینما، کتاب و دیگر تولیدات فرهنگی میپردازد. این فصل دو پرونده دارد که در پرونده نخست با عنوان «سوژه عدالتخواه در قاب سینما»، یکی از آخرین گفتوگوهای مرحوم عماد افروغ منتشر شده است.
عماد افروغ، جامعهشناس و متفکر فقید، در این گفتوگوی تفصیلی به پرسشهایی درباره «دیالکتیک سینما و عدالت» پاسخ داده و تلاش کرده است از آمد و شد میان «مناسبات علت و دلیل»، چارچوبی برای بازنمایی کنش عدالتخواهانه در سینما ترسیم کند.
در ادامه این پرونده، نعمتالله سعیدی، پژوهشگر و منتقد سینما، یادداشتی درباره فیلمهایی با سوژه عدالتخواه نوشته و محسن جوهری، محمدمهدی قاجار و علی شکراللهی نیز در یادداشتهایی به الزامات بازنمایی عدالت در قاب سینما پرداختهاند.
دومین پرونده فصل «عرصه» نیز سیاههای از صد کتاب را به مخاطبان پیشنهاد داده است. مخاطب اصلی این پرونده، فعالان دانشجویی و اجتماعی هستند که در آغاز مسیر کنشگری خود قرار دارند و میتوانند کتابهای این پرونده را به عنوان پیشنهادهایی برای تأمین دانش مورد نیاز کنش اجتماعی و عدالتخواهانه مورد توجه قرار دهند.
فصل «آینه» نیز به بازنمایی و بررسی کنشها، چهرهها، ظرفیتها و مسائل کنشگران انقلابی اختصاص دارد. در این شماره، کنشگران و تحلیلگرانی از سراسر کشور درباره موضوعاتی همچون «برنامه آموزشی انسان انقلاب اسلامی»، پویش «از سربازی بگو»، اقدامات دانشجویی در مخالفت با سیاستهای تعدیلی، شفافیت در شهرداری کرمان، اصلاح قانون انتخابات، تشکلیابی کارگران پارس جنوبی، اعتراض کارگری در شازند اراک، پادکست «نخل و برنو»، نقدها و اعتراضهای دانشجویی به دو طرح توسعه حرم شاهچراغ شیراز و انتقال آب هلیلرود کرمان، کنشگری زیستمحیطی پیرامون تالاب هورالعظیم در خوزستان و فعالیتهای جبهه عدالتخواه مردمی در مشهد، روایتها و تحلیلهایی ارائه کردهاند.
ضمیمه این شماره از مجله «نامه جمهور» ویژهنامهای ۱۶۰ صفحهای با عنوان «پارلمان عدالتخواهی» است که به آینده عدالتخواهی در جامعه ایران امروز میپردازد. برای تدوین این ویژهنامه از نزدیک به ۴۰ نفر از افرادی که سابقه یا ایده در زمینه کنش عدالتخواهانه داشته و دیدگاهها و سلیقههای متنوعی را در این زمینه نمایندگی میکنند، خواسته شده است دیدگاه خود را درباره پرسشهایی بنیادین در زمینه عدالتخواهی مطرح کنند.
این پرسشها شامل بنیادهای نظری، سرگذشت تاریخی، مسائل و آینده عدالتخواهی است. در ادامه، دیدگاههای ارائهشده در یادداشتهای مکتوب و گفتوگوهای حضوری با روش تحلیل مضمون صورتبندی شده است.
«نامه جمهور» با دوره انتشار فصلنامه، به صاحبامتیازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، مدیرمسؤولی روحالله رشیدی و سردبیری مجتبی نامخواه منتشر میشود.
این خبر 20 اردیبهشت 1402 با شماره خبر 57766325 منتشر شد.