یک جامعه‌شناس گفت: وقتی مردم احساس می‌کنند حضورشان فقط معطوف به یک رأی بوده و دیگر در تصمیم‌گیری‌ها، تصمیم‌سازی‌ها، اجراها و نظارت به آنها ارجاعی نمی‌شود، دلسرد می‌شوند.
به گزارش خبرگزاری مهر، برنامه تحلیلی «این.ج.ا» که به بررسی الگوی کشورداری در جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد، با موضوع «چالش اعتبار»، با اجرای محمد لسانی و با حضور عماد افروغ، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه، روز گذشته، جمعه، روی آنتن شبکه چهار رفت.
عماد افروغ در پاسخ به این سؤال که چه می‌شود در رویدادهای مختلف از همراهی مردم کاسته می‌شود و آیا این یک امر طبیعی است یا خیر، گفت: بخشی از آن طبیعی است. مردم یک کشور بسته به عقلانیت و حافظه تاریخی‌شان، اقبال و ادبارهایشان شدت و ضعف پیدا می‌کند. وقتی مردم ایران از چیزی فرار می‌کنند، عقلانی است، اما وقتی به چیزی گرایش پیدا می‌کنند، احساسی است. گرایش احساسی اول انتخابات باعث می‌شود پرده‌ها کنار رود و مردم با واقعیات روبه‌رو شوند و آگاهانه‌تر تصمیم بگیرند.
وی در ادامه، با اشاره به اینکه حرف‌هایی که در زمان انتخابات زده می‌شود، صادقانه یا در توان مدعیان نیست، گفت: حرف‌ها و شعارهایی در زمان انتخابات زده می‌شود صرفاً برای برنده شدن است و مردم برای فرار از مشکلات احساسی عمل می‌کنند. دولتمردان ما به جای اینکه به شعارهایشان در زمان انتخابات توجه کنند، به فریب روی می‌آورند. مردم آگاه هستند، می‌بینند و می‌شنوند و این از اعتبار آنها کم می‌کند.
افروغ گفت: بهترین اعتماد مسبوق به اعتباری است که هم باور صادق و هم مطابق با واقعیت باشد. شعارها منطبق بر واقعیت باشد و به آنها عمل شود. همچنین به حقوق شهروندی و نیازهای واقعی مردم برگردد، نه نیازهای کاذب. ممکن است مردم نیاز واقعی‌شان را ندانند. این وظیفه عالم است که مردم را از نیازهای اصلی‌شان آگاه کند.
افروغ در پاسخ به این سؤال که اگر چالش اعتبار را بپذیریم، مردم چه می‌بینند که دلسرد می‌شوند و چه کنیم که دلگرم شوند، بیان کرد: وقتی مردم احساس می‌کنند حضورشان فقط معطوف به یک رأی بوده و دیگر به آنها در تصمیم‌گیری‌ها، تصمیم‌سازی‌ها، اجراها و نظارت ارجاعی نمی‌شود، دلسرد می‌شوند. همچنین وقتی می‌بینند به نیازهای روزمره و حقوق شهروندی‌شان توجه نشده، دلسرد می‌شوند. در نظام سیاسی ما ساختارها به گونه‌ای تعریف نشده که فعالیت مردم مستمر باشد و حضور آنها فقط در حد انتخابات است.
وی با بیان اینکه ظرفیت حضور مستمر و فعال مردم در کشور ما وجود ندارد، گفت: وقتی کشور به صورت تمرکزگرایانه اداره می‌شود، مردم نمی‌توانند حضور داشته باشند. ظرف متمرکز نمی‌تواند ظرف خوبی برای مشارکت مردم باشد. مردم احساس می‌کنند دولتمردانشان توان لازم را ندارند، در حالی که اگر این توان پخش شود، مردم مشارکت می‌کنند و توانمندی‌ها و ظرفیت‌ها نشان داده می‌شود.
افروغ با بیان اینکه در کشور نیاز به قهرمان نداریم، گفت: اشخاص اصلاً مهم نیستند و قواعد و ساختارها مهم‌اند. باید اداره قاعده‌مند در کشور داشته باشیم. اداره شخص‌محور در هر رده و مقامی در کشور اشتباه است. اشخاص اعتبارشان را از قواعد می‌آورند و می‌آیند و می‌روند. اگر دل‌مشغول اشخاص باشیم، یعنی دل‌مشغول تصمیمات آنها هستیم.
وی ادامه داد: در چنین حالتی ارادت‌سالاری شکل می‌گیرد و جای خادم و مخدوم عوض می‌شود؛ یعنی به جای اینکه مردم مخدوم باشند، خادم می‌شوند و متأسفانه طی این سال‌ها جهت مخدومیت و خادمیت عوض شده، چون به ظرف و فرصت‌ها توجه نکردیم. در اول انقلاب اسلامی جابه‌جایی خادم و مخدومیت وجود نداشت. در جنگ تحمیلی اوج تجلی مخدومیت مردمی و ظرف غیرمتمرکز را دیدیم و شاهد دفاع سربلند کشور بودیم و همه فکر می‌کردند ظرفی هست که فعالیت کنند. اما بعد از جنگ همه چیز، حتی در شعار هم، فراموش شد.
این جامعه‌شناس افزود: در زمان جنگ، مباحث خطبه‌های نماز جمعه مربوط به طبقه متوسط و بسط عدالت اجتماعی بود، اما پس از جنگ بحث تجملات و سازندگی مطرح شد که یادآور تئوری نوسازی زمان پهلوی بود که نتیجه آن به انقلاب ختم شد و عجیب اینکه توسط کسی بیان می‌شد که پیش‌تر از عدالت صحبت می‌کرد. در نتیجه، الگویی که برای سازندگی اتخاذ شد و کماکان هم ادامه دارد، بستر را برای تضعیف مستمر مردم در برابر دولتمردان فراهم کرد.
افروغ در پاسخ به این سؤال که در چه صورتی ممکن است مردم همراهی کمتری با سیاست‌های دولت کنند، بیان داشت: جواب روشن است؛ همان اعتباری که ذکر شد و اعتماد مسبوق به اعتبار است. وقتی شما به مردم بی‌توجهی می‌کنید و گوش شنوایی برای حرف‌هایشان ندارید، چنین نتیجه‌ای رقم می‌خورد. آنها وقتی می‌بینند کسانی که به اصطلاح وکالت تام دارند و خودشان را نماینده همه می‌دانند، به فکر آنها نیستند، این همراهی کمرنگ می‌شود.
افروغ به ساختار قدرت و ثروت در کشور اشاره کرد و گفت: کسانی که به قدرت دولتی در کشور می‌رسند، دسترسی بیشتری به ثروت، سرمایه‌های فرهنگی و جایگاه‌های سیاسی دارند که باید این جریان عوض شود و زمانی این جریان عوض می‌شود که ما به سمت تمرکززدایی برویم. تا زمانی که این تمرکزگرایی و اتکا به نفت وجود دارد، رابطه زر، زور و تزویر برقرار خواهد بود.
این جامعه‌شناس گفت: قوه قضائیه اخیراً از برگزاری دادگاه علنی برای برخورد با مفسدان اقتصادی خبر داده است که این امر امید را در مردم احیا می‌کند. ما اعتقاد به عمل و نظر داریم و نتیجه برای ما مهم است.
این جامعه‌شناس با بیان اینکه در جامعه‌ای که عدالت دمیده شود و سه قوه در این حوزه کارنامه خوبی داشته باشند، مردم امیدوار می‌شوند، افزود: مردم ما سریع‌الرضا هستند؛ یعنی سریع راضی می‌شوند و در تمام نظرسنجی‌هایی که انجام شده، مردم خواهان انقلاب، نظام و هویت دینی‌شان هستند.
افروغ به آخرین نظرسنجی که بعد از تجمعات دی‌ماه ۹۶ انجام شده اشاره کرد و بیان داشت: مهم‌ترین نگرانی مردم با ۷۲.۴ درصد، اقتصادی است که در تحلیل به ۸۱ درصد هم می‌رسد. خواسته ۶۹ درصد اصلی تجمع‌کنندگان، مشکلات اقتصادی، کسب‌وکار و ثبات بازار عنوان شده است. در پاسخ به یک سؤال دیگر این نظرسنجی، ۲۴ درصد معتقد بودند ریشه این تخریب‌ها و خشونت‌ها ریشه خارجی دارد و ۵۴.۵ درصد مشکلات اقتصادی را دلیل این تخریب‌ها می‌دانستند. در نتیجه، سؤال دیگر این پیمایش در خصوص صحبت‌های رئیس‌جمهور درباره ارتباط این تجمعات و صحبت‌های ترامپ مشخص شد ۶۶.۴ درصد مردم معتقدند مشکلات داخلی است و هیچ ربطی به ترامپ ندارد.
افروغ در پایان گفت: این انتهای دموکراسی آمریکا است که از آن ترامپ بیرون می‌آید که نه عهد و پیمان می‌شناسد و نه قول. ترامپ قابل اعتماد نیست و آمریکا می‌خواهد چیزی را که نتوانست از طریق جنگ به دست آورد، از طریق فریب و اغوا کسب کند و این برای ایران گران تمام می‌شود. مشکلات و مسائل داخلی ما هیچ ربطی به آمریکا ندارد. مشکلات ما به مدیریت خراب، بی‌توجهی به مشارکت مردم و عدالت اجتماعی برمی‌گردد.
برنامه تحلیلی «این.ج.ا» به تهیه‌کنندگی مصطفی پورمحمدی، هر جمعه ساعت ۱۷:۳۰ روی آنتن می‌رود.
این خبر27 مرداد 1397 با شماره خبر 4377698 منتشر شد.
منو
منو