عماد افروغ در کتاب محتواگرایی و تولید علم، به این نکته اشاره دارد که برای پرواز اندیشه و تولیدگری علمی در محیط آکادمیک کشورمان نیازمند تعریف دوباره‌ی علم بر مبنای قابلیت‌های محیطی و اجتماعی هر جامعه داریم.
بر اساس این رویکرد علم یک محصول فرهنگی و اجتماعی است. افروغ به سان همیشه، با توجه به مبانی هستی شناسی و روش شناسی خود، بر آن بوده تا قالب شکنی و نوآوری کند و این بار نوبت بررسی چالش‌های موجود در نظام دانشگاهی کشورمان در قالب کتابی است که متشکل از نه بخش است.
محتواگرایی و تولید علم ناظر به نقد رویکردهای قالب گرایانه، کمی و اثبات گرایانه حاکم بر نظام آموزش رسمی ما است که می‌کوشد متأثر از یک نحله شناخت شناسی منسوخ و مطرود و با قرار دادن چهره‌های آکادمیک و دانشگاهی در چنبره‌ای محدود و با تحمیل شاخص‌هایی کمی و محتوا گریز و با اهرم‌های تبلیغی و بعضا هژمونیک در اختیار، کشور را از به اصطلاح عقب ماندگی علمی نجات دهد.
بیگانگی دست اندرکاران نظام آموزشی با مباحث ظریف و پیچیده معرفت شناسی و به عبارتی فرو افتادن در معرفت شناسی بی‌ریشه و معرفت سوز پوزیتیویسم و غفلت آنان از نسبت علم با فرهنگ و جامعه، باعث شده است تا اولا تلاش‌ها و آثار عمیق و تعیین کنندۀ غیر اثبات گرایانه بسیاری از خردورزان و اندیشمندان داخلی نادیده یا به هیچ گرفته شود و ثانیا تمام انگیزه و تلاش دانشگاهیان به مسیر باریکی از معرفت‌های بشری به نام معرفت تجربی، آن هم با رویکرد خاص و ابزارها و شیوه‌های قالبی، هدایت شود.
ناآشنایی با نحله‌های معرفت شناسی و جامعه شناسی علم باعث شده است تا در عمل مراکز علمی ما تبدیل به حاشیه‌های علمی و فرهنگی غرب شوند و از نگاه‌های بومی و پاسخ گویی به نیازهای جامعه خود باز مانند و حس غرور، جهت‌دار و صحیح ناشی از نگاهی نو و خلاق به پدیده‌ها و انگیزه طرحی نو در افکندن، تحقیر و به عنوان پدیده‌ای مرضی تفسیر شود.
بریده‌ای از کتاب محتواگرایی و تولید علم
ناموزونی و گسست در عناصر نظام اجتماعی اهداف و وسایل بود و نمود و مبنا و نما کاملاً مشهود است در سطح هستی‌شناسی مباحثی مطرح می‌کنیم و از حکمت متعالیه و انقلاب صدرایی و جامعه‌ای بافرهنگ و نیازهای خاص سخن می‌گوییم؛ اما در فعالیت‌های علمی و تجربی خود از امثال بیکن حلقه وین و در بهترین حالت پوپر تبعیت می‌کنیم از مقابله و مصاف نرم‌افزار نه با غرب سخن می‌گوییم و قابلیت‌های نظری و معنوی تاریخی و دینی خود را به رخ می‌کشیم؛ اما غرب را مرجع داوری تلاش‌های علمی خود قرار می‌دهیم.