مطبوعات باید اندیشه‌ورزی را به مردم بیاموزند

رئیس گروه علم و دین پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی گفت: ساده‌نویسی، مسأله محوری و بیان مسائل روز مردم مهمترین عواملی است كه مسئولان صفحات اندیشه مطبوعات می‌توانند با رعایت آنها مخاطبان بیشتری را جذب كنند.

رئیس گروه علم و دین پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی گفت: ساده‌نویسی، مسأله محوری و بیان مسائل روز مردم مهمترین عواملی است كه مسئولان صفحات اندیشه مطبوعات می‌توانند با رعایت آنها مخاطبان بیشتری را جذب كنند.

به گزارش خبرگزاری كتاب ایران(ایبنا)عماد افروغ رئیس گروه علم و دین پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در دومین نشست «شكوفایی رسانه اسلامی» كه در انجمن روزنامه‌نگاران مسلمان با هدف ارزیابی صفحات اندیشه مطبوعات برگزار شد، در پاسخ به مهمترین چالش این صفحات كه نداشتن مخاطب پیگیر است، گفت: استقبال نشدن از صفحات اندیشه یك درد بزرگ اجتماعی است.

وی تصریح كرد: صفحات اندیشه باید پیش‌قراول باشند و نبود مخاطب برای این صفحات زنگ خطری است كه باید با مطرح كردن مسائلی كه با نیازهای روزمره مردم عجین است اندیشه را وارد زندگی مردم كرد و باعث جذب آنها شد.

وی با اعلام این‌كه شناخت نسبی به صفحات اندیشه روزنامه‌ها دارد، گفت: چند سالی كه در مجلس بودم هر روز روزنامه‌ها را تورق می‌كردم و به ویژه صفحات اندیشه را به لحاظ علاقه شخصی علاوه بر تورق، مطالعه هم می‌كردم و در حال حاضر شناخت نسبی درباره چگونگی عملكرد آنها دارم.

وی مهمترین وظیفه صفحات اندیشه مطبوعات را روشنگری دانست و افزود: این صفحات باید روشنفكر تربیت كنند و روشنفكر فردیست كه به دنبال حقیقت است.

افروغ، اجبار، زور، نفوذ و تهدید را از مظاهر قدرت دانست و افزود: از همه این موارد مرموزتر اغواست كه در این مورد اعمال شونده از اعمال كننده اطلاعی ندارد و در این مواقع ضرورت نقش روشنفكر حس می‌شود.

این استاد دانشگاه در ادامه مهمترین وظیفه یك رسانه را در خدمت مردم بودن عنوان و خاطر‌نشان كرد: یك رسانه باید بازتابنده واقعیت و رنج مردم باشد و هرچه نگاه جامع‌تر نسبت به نیازها داشته باشد بازتاب بهتری در جامعه خواهد داشت.

وی به پنج اصل اعلام شده از سوی كمیسیون آزادی مطبوعات جهان اشاره كرد و گفت: ارائه شرحی واقعی، روشن و جامع از حوادث روزمره، امكان مبادله آراء و انعكاس انتقادات، ارائه تصویری تمام نمای گروه‌های جامعه، عمل به اهداف و ارزش‌های كلان جامعه و دسترسی آزاد به اطلاعات و تجهیز به دانش روز ازجمله ویژگی‌های این مطبوعات است.

وی افزود: در حال حاضر بین واقعیت و بایدها شكاف است و رسانه‌ها ابزار هژمونی قدرت‌ها و گروه‌ها هستند و در ایران هم این قائده استوار است.

رئیس گروه علم و دین پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با اشاره به این‌كه فلسفه ما از یك زمان وجه انضمامی خود را از دست داد، گفت: در حال حاضر فلسفه غرب به مراتب انضمامی‌تر از فلسفه ماست و همین باعث جذابیت آن برای مردم شده‌ است.

وی خاطر‌نشان كرد: تفكر فلسفی ما یا مربوط به دوران باستان است و یا نقد مفهومی و متافیزیكی فلسفه غرب. هیچ‌گاه امكان بازسازی این موارد با شرایط موجود و زندگی حال مردم وجود نداشته و این فلسفه را برای مردم غیرملموس كرده‌است.

افروغ مشكل عمده صفحات اندیشه مطبوعات را مسأله‌محور نبودن آنها دانست و گفت: مطالب صفحات اندیشه گرته‌برداری است و باید عوامل بروز این شرایط را در خبرنگاران و مطبوعات آنها جست‌وجو كرد.

وی از ترس به عنوان یكی از این عوامل اشاره كرد و گفت: لازمه روشنفكری جرأت است و آگاهی‌بخشی به مردم وظیفه مسئولان صفحات اندیشه به عنوان روشنفكر است.

وی به ضرورت بومی‌گرایی و محتواگرایی در این حوزه تأكید كرد و گفت: فلسفه ما به روز نیست و در حال حاضر از تاریخ بریده‌است.

افروغ، روان‌نویسی در مطبوعات را به عنوان راهكاری برای افزایش مخاطبان صفحات اندیشه ارائه كرد و گفت: مباحث آكادمیك باید آسان‌تر در جراید بیان شود و این خود یكی از مظاهر ترویج روشنفكری است. به عنوان مثال استاد غلامحسین ابراهیمی‌دینانی یكی از فلاسفه است كه بسیار سلیس سخن می‌گوید و می تواند در جذب مخاطب موفق باشد.

وی وظیفه صفحات اندیشه روزنامه‌ها را بالابردن معرفت عمومی جامعه دانست و گفت: توقع داریم كه روزنامه‌ها طرح سؤال كرده و زمینه را برای پاسخ فراهم كنند، ولی هم‌اكنون تنها روزنامه‌ها افكار را تشریح و بیان می‌كنند.
*گزارش این سخنرانی 22 تیر 1387 با شماره خبر 22606 در خبرگزاری ایبنا منتشر شد.