تجلیل از چهار دهه تلاش دکتر افروغ

آیین نکوداشت و رونمایی از چهار عنوان کتاب عماد افروغ عضو شورای پروانه نمایش فیلم‌های سینمایی و نماینده دوره هفتم مجلس شورای اسلامی با حضور تعدادی از مسئولین برگزار شد.

آیین نکوداشت و رونمایی از چهار عنوان کتاب عماد افروغ عضو شورای پروانه نمایش فیلم‌های سینمایی و نماینده دوره هفتم مجلس شورای اسلامی با حضور تعدادی از مسئولین برگزار شد.

به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، آیین نکوداشت و رونمایی از چهار عنوان کتاب عماد افروغ با حضور چهره‌هایی همچون محمدباقر قالیباف شهردار تهران، علی مطهری نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی و احمد توکلی نماینده سابق مجلس در فرهنگسرای اندیشه برگزار شد.

در این مراسم حجت‌الاسلام سیدطه مرقاتی استاد دانشگاه گفت: دکتر افروغ ویژگی‌هایی دارد که او را از سایرین متمایز می‌کند که اولین ویژگی ایشان ایمان و صدق در گفتار و کردار است. ایشان مصداق بارز آیه شریفه «یا اَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ کُونُوا مَعَ الصّادِقینَ» است و ما تقوای الهی، راستگویی و نیک‌اندیشی را در رفتار ایشان به‌وضوح مشاهده می‌کنیم.

وی افزود: ویژگی دیگر دکتر افروغ صراحت لهجه است. ایشان همواره حرف حق را بدون هیچ تسامحی می‌گوید؛ مسائل را صریح و بدون لفافه عنوان می‌کند و تأثیرش را در مخاطب می‌گذارد، همان‌گونه که پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «همواره سخن حق را بگویید؛ حتی اگر به‌ضررتان باشد».

در ادامه فرشته طائرپور تهیه‌کننده سینما گفت: ما در یک دوره اغتشاش فرهنگی قرار داریم. افراد زیادی بر سینه خود مدال فرهنگی می‌زنند و خود را فرهنگی جا می‌زنند، چه آن کسی که «امام مقوایی» درست می‌کند و چه آن کسی که فیلم سیاسی می‌سازد؛ چه آن کسی که مقابل وزارت ارشاد قمه می‌کشد و خواهان پایین‌کشیدن یک فیلم از پرده سینما می‌شود و چه آن کسی که با تمام توان خود از یک فیلم، دفاع می‌کند.

وی ادامه داد: در این دوره اغتشاش فرهنگی، دکتر افروغ از چهره‌هایی هستند که هنوز با قلم قهر نکرده‌اند. ادبیات فاخر و تأثیر قلم ایشان تحسین‌برانگیز است. ایشان در شورای پروانه نمایش، درباره هر فیلمی حرف‌های تازه‌ای برای گفتن دارند؛ از قدرت دفاع خوبی برخوردار هستند و البته استعداد قانع‌شدن هم دارند.

طائرپور بیان کرد: چنین انسان‌هایی بسیار کم پیدا می‌شوند، کسانی که هم می‌توان به‌راحتی با آنها حرف زد و هم به‌راحتی با دیگران حرف می‌زنند. ما باید قدردان چنین کسانی باشیم؛ چون وجود امثال دکتر افروغ، راه‌های بیشتری را پیش روی فرهنگ ما باز می‌کند.

سخنران بعدی احمد توکلی نماینده سابق مجلس بود که گفت: در داستان خضر و موسی، به‌تعبیر من خداوند موسی را ملامت نکرد؛ بلکه تأیید کرد، زیرا باید به امری که عقل و شرع آن را نمی‌پسندد؛ اعتراض کرد. دکتر افروغ، منش موسایی دارد و من این خصلت را به ایشان تبریک می‌گویم.

در ادامه علی مطهری نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی گفت: من به مفاهیم تمام کتاب‌های دکتر افروغ تسلط ندارم اما به برخی از نکاتی که در کتب ایشان وجود دارد و سازگار با نظریات استاد مطهری است اشاره می‌کنم؛ نکته اول این است که متأسفانه ما در مسئله آموزش‌های انسانی به‌جای تأکید بر کیفیت بر کمیت تأکید داریم که استاد مطهری هم تحت عنوان «پرورش عقل» به این موضوع پرداخته‌اند، یعنی به‌جای انبار کردن مفاهیم در ذهن شاگردان، باید قوه عقل و ابتکار آنها را پرورش دهیم.

وی افزود: نکته دوم «عدم بومی‌شدن علم» یا «انفکاک علم و اجتماع» است، یعنی علوم ما ارتباط مستقیمی با جامعه ندارد و رافع نیازهای جامعه ما نیست. نکته سوم «سنجش علوم انسانی با دیدگاه علوم تجربی» است، یعنی شاخص‌های سنجش علوم انسانی توسط متخصصان علوم تجربی وضع می‌شود.

مطهری اذعان کرد: نکته چهارم «ورود علوم انسانی غربی به دانشگاه‌ها بدون توجه به مبانی معرفت‌شناسی و جامعه‌شناسی آنها» است. در این مورد دکتر افروغ می‌گویند: “من با مسئله تعامل با علوم انسانی غربی مشکلی ندارم؛ اما تعامل باید دوطرفه باشد.”، یعنی هم مفاهیم را از آنها بگیریم و هم مفاهیم خود را به آنها منتقل کنیم. نکته پنجم «اهمیت اخلاق و معنویت به‌عنوان پشتوانه عدالت» است، یعنی ما عدالت سوسیالیستی و سرمایه‌داری نمی‌خواهیم. همان‌طور که استاد مطهری می‌گویند: دستیابی به آزادی اجتماعی بدون آزادی معنوی میسر نیست.

این نماینده مجلس بیان کرد: دکتر افروغ قائل به ولایت ایدئولوژیک برای ولی فقیه هستند و این که ولی فقیه نظارت دارد تا جامعه از مسیر اسلامی خارج نشود. استاد مطهری نیز برای ولی فقیه قائل به ولایت ایدئولوژیک بود.

وی تأکید کرد: ورود دکتر افروغ به مجلس هفتم، امر مبارکی بود و موجب ایجاد یک جریان فکری شد که در اواخر این دوره، مورد فشار و حمله بسیاری قرار گرفت. کناره‌گیری ایشان از تدریس در دانشگاه، قابل تحسین بود، چون ایشان نمی‌خواستند عملکردشان درگیر انفعال و روزمرگی شود.

در ادامه مهدی گلشنی رئیس گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف گفت: دکتر افروغ در کتاب «نقد نهاد علم» می‌گوید؛ «در کشور ما هم جریان علم انحرافی است و هم جریان فرهنگ و با این روند به جایی نمی‌رسیم.»

وی افزود: امروز دانش‌آموزان و دانشجویان ما از کسب علم، هدفی جز شغل و موقعیت اقتصادی ندارند، بنابراین علت عقب‌افتادگی ما در علم و سایر زمینه‌ها، فرهنگی است. متأسفانه دولت در این سال‌ها برای فرهنگ، شأنی قائل نبود. متأسفانه شورای عالی انقلاب، وزارت ارشاد و اساتید دانشگاه‌های ما توجهی به این فرهنگِ مخلوط که نه شرقی، نه غربی و نه اسلامی است؛ ندارند. اساتید و دانشجویان ما عقده حقارت نسبت به غرب دارند. اگر به این مشکلات توجه نشود در آینده دچار مشکلات جدی خواهیم شد.

در پایان این مراسم عماد افروغ گفت: از حضور شما تشکر می‌کنم و این برنامه را نکوداشت شما عزیزان می‌دانم؛ کسانی که در تلخی‌هایی که در طول این سال‌ها چشیدم؛ همنوا با برخی افراد نشدند و با من همدردی کردند. من در این سال‌هایی که تدریس در دانشگاه را رها کردم؛ توانستم فعالیت نویسندگی خود را به نقطه اوج برسانم.

وی ادامه داد: متأسفانه اکنون در کشور ما جای خادم و مخدوم عوض شده است. روز اول، قول ما این بود که مردم مخدوم باشند؛ اما به‌خاطر تقسیم‌بندی و نهادینگی‌های افراطی، مردم خادمِ اصنافِ مختلف شدند. اصحاب فرهنگ سیاسی شدند و رسالت فرهنگی خود را فراموش کردند. سیاست و فرهنگ ما، «کالایی» شده که نمونه‌اش این است که اساتید ما برای پول مقاله می‌نویسند.

افروغ عنوان کرد: اگر سیاست و اقتصادمان خراب است به‌خاطر این است که فرهنگ ما خراب شده. نیروهای فرهنگی ما که باید انسجام‌بخش باشند؛ درگیر تفکیک و دسته‌بندی‌های سیاسی شده‌اند. باید به آنها آموخت که اصول مشترک را هم در نظر بگیرند. امیدوارم که روزی، وحدتِ ازدست‌رفته را بازیاببم؛ وحدتی اصولی برای ائتلافی سازنده.

هم‌چنین در این مراسم از تلاش‌های عماد افروغ در عرصه فعالیت‌های مدنی تجلیل و هدایایی به ایشان اهدا شد و از چهار عنوان از کتاب‌های ایشان به‌نام‌های «ارزیابی انتقادی نهاد علم در ایران»، «نگرش منظومه‌ای و دیالکتیکی به سینما در دفاع از سینمای اجتماعی» و جلد دوم و سوم «فریادهای خاموشی، روزنگاشت تنهایی» رونمایی به عمل آمد.

گزارش این نشست 9 مرداد 1396 با شماره خبر 1479248 در خبرگزاری تسنیم منتشر شد.