برنامههای تلویزیونی مناسبتی شکلی کلیشهای، تکراری و مبتنی بر عواطف و احساسات به خود گرفته و از شناخت معرفتی نسبت به مذهب و جهان امروز بیبهره است.
دکتر عماد افروغ، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با خبرنگار تلویزیونی مهر گفت: به عقیده من برنامههای تلویزیونی از پشتوانه مطالعاتی و تحقیقاتی کافی برای تولید برخوردار نیستند و همین مسئله بر برنامههای مناسبتی مربوط به روزهای عزاداری و شادی تأثیر منفی میگذارد.
افروغ درباره کیفیت برنامههای مناسبتی مذهبی که از تلویزیون پخش میشود و شرایطی که موجب ایجاد نوعی کلیشهسازی و سطحینگری در برنامههای این روزها شده است، گفت: به نظر میرسد به نوعی برنامهسازی در تلویزیون گرفتار «تب آنتن» شده است و رقابت کاذبی که میان شبکههای مختلف سیما به وجود آمده، کیفیت برنامهها را دچار نزول کرده است. انگار تنها هنر تلویزیون این است که در هنگام برگزاری مراسم اعیاد مذهبی یا ایام عزاداری، دوربین خود را در یک یا چند محل برگزاری این نوع مراسم قرار دهد و به انعکاس صرف یک رویداد مذهبی بپردازد، در حالی که وظیفه تلویزیون و رسانه این نیست؛ چون به هر حال بیشتر افراد به محل برگزاری مراسم میروند و از نزدیک در برگزاری آن شرکت میکنند. تلویزیون باید در این روزها طوری عمل کند که به جلب و جذب مخاطب بپردازد و کسانی را که به هر دلیل در این مراسم شرکت نمیکنند نسبت به حضور و استفاده از آن علاقهمند کند و مطالبی را به آنها منتقل کند.
وی خاطرنشان کرد: برنامههای تلویزیونی که اکنون در روزهایی از سال به یک مناسبت مذهبی میپردازند، به ندرت ابعاد معرفتی و اندیشهای این واقعه بزرگ را مورد توجه قرار میدهند. این در حالی است که در سخنرانیهایی که در مورد مناسبتهای مختلف ازجمله واقعه بزرگ عاشورا و قیام امام حسین(ع) انجام میشود، به جاودانگی، عظمت، تأثیرگذاری و زایایی این واقعه بزرگ انسانساز اشاره میگردد، اما جنبه زایایی این واقعه کمتر به تصویر کشیده شده و در برنامههای تلویزیونی به گونهای تأثیرگذار که بتواند با بیننده هم ارتباط برقرار کند، به این موارد اشاره نشده است.
رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در ادامه درباره دیگر دلایل عدم تولید و پخش برنامههای با کیفیت مناسبتی اعلام کرد: مسئله اینجاست که به نظر میرسد مدیران و سفارشدهندگان تولید برنامه در صدا و سیما خودشان را برای چنین مناسبتهایی آماده نمیکنند. امسال هم که دست به پخش سریالهای تکراری زدهاند. ساخت برنامه خوب مناسبتی نیازمند برنامهریزی دقیق و بلندمدت است. من در این باره به یکی از مدیران تلویزیون برای ساخت برنامههای مناسب با روزهای ویژه مذهبی در طول سال پیشنهاد دادم تا بر اساس زندگی و فعالیت ائمه اطهار برنامه ساخته شود. امروز اصل و اساس ساخت برنامههای مناسب برای مخاطب، فهمیدن نیاز اقشار مختلف مردم و اطلاع یافتن از فهم و درک مخاطب است. با این فهم تازه، تولید هم شکل جدید و قابل قبولی به خود میگیرد. البته با یک نگاه جامعهشناسانه درباره شکلهای جدید تبلیغ در مورد دین در خصوص عزاداریها، کشیدن تمثال و عکس و استفاده از آن به صورتهای مختلف هم باید آسیبشناسی صورت بگیرد.
افروغ درباره شیوه برنامهسازی تلویزیون در اعیاد و عزاداریهای مذهبی یادآور شد: برنامههای تلویزیونی مناسبتی شکلی کلیشهای، تکراری و مبتنی بر عواطف و احساسات به خود گرفته و از شناخت معرفتی نسبت به مذهب و جهان امروز بیبهره است. هیچ تردیدی وجود ندارد که عزاداریهایی که در تکیهها و حسینیهها صورت میگیرد باید ادامه پیدا کند و یکی از شکلهای برگزاری مراسم مذهبی به شمار میرود که تلویزیون هم باید به انعکاس بخشهایی از آنها بپردازد، اما رسانه باید متناسب با تکنیکهای هنری روز پیش برود و شیوههای مؤثر بیانی را به کار گیرد. در حال حاضر برای ساخت برنامههای مناسبتی، یک روحانی یا کارشناس را به استودیو دعوت میکنند و با او به گفتوگویی خشک میپردازند؛ این شیوه انتقال مفاهیم نمیتواند ارتباط خوب و مؤثری با بیننده برقرار کند.
وی تأکید کرد: صداوسیما با استفاده از بودجهای که به وسیله دولت در اختیار او قرار میگیرد یا بودجهای که از طریق پخش آگهی به دست میآورد، باید به تولید برنامههای فاخر دست بزند. البته در این میان فعالیتهایی هم صورت گرفته است که مجموعه تلویزیونی «شب دهم» یکی از این برنامهها به شمار میرود، اما این نوع فعالیتها معمولاً در مدت زمان کوتاهی تولید و پخش میشود و بعد متوقف میگردد. باید فکری اساسی درباره برنامهسازی مناسبتها اتخاذ کرد و از شیوههای برخورد احساسی و التهابی دوری جست.
این مدیر فرهنگی همچنین یادآور شد: وظیفه مدیر، برنامهریزی است و مدیران تلویزیون ما با ارائه برنامهریزی صحیح و حسابشده باید آثار تأثیرگذاری را تولید کنند. میزان تأثیر این نوع برنامهها هم باید به گونهای باشد که قوه محرکهای در وجود بینندگان ایجاد کند تا عشق آنها نسبت به مهدویت و جهانی شدن این عشق شعلهور شود و در طول سال هم ادامه یابد. برنامههایی که درباره محرم ساخته میشود هم باید بتواند جایگاه اباعبدالله الحسین(ع) را تا حد ممکن نشان بدهد و متناسب با جایگاه و شأن آن امام و واقعه تاریخساز عاشورا باشد.
این گزارش 3 اسفند 1383 با شماره خبر 159299 منتشر شد.
منو
منو