عماد افروغ گفت: به نظر میرسد هنوز تا رسیدن به سینمای اصیل ایرانی، سینمای بومی، سینمایی که نسبتی با فرهنگ و جامعه داشته باشد و رشددهنده و اعتلابخش باشد، فاصله داریم.
به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری مهر، عماد افروغ، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در آستانه برگزاری دهمین جشنواره فیلم دفاع مقدس با بیان این مطلب افزود: به نظر میرسد موفقیتهایی را که در مقاطعی از فعالیتهای سینمایی داشتهایم با فراز و فرودهایی روبهرو بوده و هست؛ بهطوری که در برخی اوقات، واقعاً سوژههای فیلمها بهطور غالب سطحی میشوند و مضامین، محتوا و پیامهای اخلاقی، معنوی و هویتی این آثار کمرنگ میگردند.
وی ادامه داد: من همواره در جلسات و گفتوگوها به سینماگران عزیز گفتهام که بیایند تعریفشان را از سینمای ایران و نیز تعریفشان را از نسبت سینما با فرهنگ و جامعه روشن کنند. به ما بگویند که سینمای ایران بعد از انقلاب چه تفاوتهایی با سینمای قبل از انقلاب دارد.
رئيس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی که با ستاد خبری دهمین جشنواره فیلم دفاع مقدس سخن میگفت، خاطرنشان کرد: ابتدا باید تعریفی از فرهنگ دفاع مقدس، مؤلفههای این فرهنگ، شرایط شکلگیری آن، و آثار و تجلیات آن بر روی مردم را مشخص نماییم.
وی اظهار کرد: هر فرهنگی علاوه بر اینکه تعریف ویژهای دارد، بهعنوان معرفت مشترک حاوی چند مؤلفه اصلی است که باید این مؤلفهها را در دفاع مقدس معلوم کنیم؛ که یکی از آن مؤلفهها، جهانبینی حاکم بر شرایط آن زمان است.
به اعتقاد این استاد دانشگاه، باید فیلمسازان و هنرمندان ما جهانبینی و بینش مردم در زمان دفاع مقدس و نگاهشان به هستی، عالم، انسان و جامعه را بشناسند؛ بینشی که به تبع آن و بهتأسی از نوع جهانبینی و نحوه نگاه، پارهای ارزشها حاکم بوده و بهصورت مطلوب و ایدهآل مردم درآمدهاند که واقعاً باید با شناخت، به سمت آن فرهنگ رفت.
وی ادامه داد: در بخش ارزشی این فرهنگ، یکسری الگوهای رفتاری در قالب هنجارهای اجتماعی حاکم بوده است که فیلمسازان برای ساخت فیلم باید این هنجارها را خوب فهم کنند.
افروغ یادآور شد: پارهای نمادها و سمبلها که در قالبهای مختلف شعر، موسیقی، ادبیات، معماری و… تجلی یافته، لازم است که آنها را بشناسیم و سپس ببینیم چه عواملی باعث شکلگیری و تقویت فرهنگ دوران دفاع مقدس گردید و تأثیراتش را روی مردم در آن زمان و زمانهای بعد گذاشت.
وی تصریح کرد: به نظر من، جنگ و شرایط جنگی ما زمینه را برای تجلی و نمود فرهنگ دفاع مقدس آماده کرد که ریشه در کتاب، فرهنگ، سنت، دین گذشته و تاریخ ما داشته است.
از دیدگاه وی، جنگ عامل ظهور این فرهنگ نبود، بلکه فقط زمینه ظهورش را فراهم ساخت و امروز هم به میزانی که ما بکوشیم این فرهنگ را بازسازی کنیم و با زبان تازه و با زبان هنر از طریق سینما بهتناسب نیاز جوان امروز آنها را منتقل کنیم، این انتقال امکانپذیرتر است.
رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس گفت: اگر بخواهیم با یک برداشت صرفاً سطحی، بدون استفاده از ابزارهای هنری و بیتوجه به نیازهایی که نسل جوان ما دارد به دفاع مقدس بپردازیم، فرهنگ دفاع مقدس انتقال نمییابد.
وی ادامه داد: باید انتقال فرهنگ دفاع مقدس را بهروز کنیم، عصری کنیم و سعی کنیم قالبهای جدیدی را برای معرفی آنها پیدا کنیم و از تکنیکها و ابزارهای هنری هم کمال استفاده را نماییم.
نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی خاطرنشان ساخت: آن چیزی که جوان دیروز را زیبنده فرهنگ دفاع مقدس کرد، آن چیز در جوان امروز نیز بالقوه وجود دارد و فقط ظرفیتها و قابلیتهای بالقوه را باید به فعلیت درآورد.
وی عنوان کرد: اگر تصورمان این باشد که جوان امروز با جوان دیروز فرق دارد، امکان این انتقال فرهنگی را تضعیف کردهایم.
به گفته وی، اگر بپذیریم جنگ زمینهساز تجلی ارزشهای نهفته در دین و هویت ما بوده است، با این پیششرط میتوانیم دوباره این ارزشها را به نسل جوان انتقال دهیم و حداقل بیاییم در انتقال خاطرهها موفق باشیم و حافظه تاریخی جوانان را مملو از خاطرات دفاع مقدس سازیم.
افروغ با اشاره به نقش تعیینکننده یک گفتمان ایرانی – اسلامی خاص در پیروزی انقلاب و دفاع مقدس، اظهار داشت: با همان گفتمان خواهیم توانست به سازندگی فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی اهتمام ورزیم و تجربه تاریخی به ما نشان داده است که با گفتمان دیگر و با فرهنگ دیگر نمیتوانیم توفیق کسب کنیم.
وی تأکید کرد: احیای آن فرهنگ و آن نوع گفتمان را بهعنوان یک ضرورت در دستور کارمان قرار دهیم.
رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس با اشاره به ضرورتهای سینمای دفاع مقدس بیان داشت: دفاع مقدس در واقع بستر تحقق و تبلور یکسری ارزشها بوده است؛ بنابراین نباید همه ارزشها را در قالب لشکر ایران و عراق به تصویر بکشیم.
وی افزود: من معتقدم سینمای معناگرای ما و سینمای اخلاقگرای ما کلاً نمیتواند بیارتباط با سینمای جنگی ما باشد؛ همانطوری که بخشی از آن در قالب سینمای جنگی ما نمود پیدا میکند.
این نماینده مجلس شورای اسلامی یادآور شد: سینمای جنگی ما باید اخلاقگرا و معنویتگرا باشد و نخواهد درگیریهای نظامی را آن هم به شکل مبالغهآمیز و اغراقشده به نمایش بگذارد و بعضاً به هیچ وجه جنبههای عاطفی، اخلاقی و هستیشناسانه عمیق در آنها دیده نشود.
وی تصریح کرد: از اینکه بیاییم نوعی آرنولد ایرانی در سینمای دفاع مقدس درست کنیم، باید پرهیز کرد.
به اعتقاد وی، دفاع مقدس بهعنوان یک واقعیت، مشتمل بر رویدادهای گوناگونی از قبیل پیروزی، شکست، عقبنشینی، شهادت و لحظات تلخ و شیرین بوده که در سینمای دفاع مقدس باید تمامی واقعیتها دیده شود.
افروغ گفت: به نظر من اگر ما اساساً به سمت یک سینمای ایرانی، تاریخی، با هویت و معناگرا حرکت کنیم، طبعاً آنوقت به سینمای مورد نظر در بسط ارزشهای دفاع مقدس نزدیک میشویم.
این گفتگو ۲۲ آبان 1384 با شماره خبر 252676 منتشر شد.