عماد افروغ با تأکید بر اینکه اقدامات صورتگرفته در راستای تحقق انسجام اسلامی، بیش از آنکه جنبه عملی داشته باشد، در حد شعار باقی مانده است، خواستار توجه بیشتر به مباحث مفهومی و انتقال گفتوگوی وحدت از سطح تودهها به سطح علما و مراجع شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، عماد افروغ، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، اظهار داشت: صحبتها در این زمینه بیش از عملها به نظر میرسد و بیش از آنکه شاهد حرکت به سوی انسجام باشیم، عملاً شاهد حرکت به سوی عدم اتحاد و انسجام هستیم.
وی عدم تحقق انسجام اسلامی را ناشی از دو عامل دانست و افزود: در زمینه نامگذاری امسال، آنچنان که باید و شاید به مباحث مفهومی و نظری این موضوع توجه نکردهایم و مؤلفهها و ملزومات آن را بهدرستی تبیین نکردهایم، یا اگر بهصورت محدود به این مباحث پرداختهایم، در عمل به آنها پایبند نبودهایم و عملاً محتوای دیگری را در قالبی دیگر ارائه کردهایم. ممکن است از انسجام اسلامی سخن گفته باشیم، اما رفتارهای ما چندان سنخیتی با این شعارها نداشته است.
نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی گفت: مدتی است که شاهد صورتگرایی (Formalism) در کشور هستیم. انسجام اسلامی نیازمند مبانی نظری است و در کنار آن باید گامهای شایستهای نیز برداشته شود. انسجام اسلامی جز با وحدت دو مذهب شیعه و سنی تحقق نمییابد. اگر اختلافات شیعه و سنی را به مباحث مفهومی و معرفتی سوق دهیم، این اختلافها به گفتوگوی میان علما تبدیل میشود. دعوای علما با دعوای تودهها متفاوت است؛ زیرا در قالب مناظره و گفتوگو صورت میگیرد و شکل خشن به خود نمیگیرد. ضمن آنکه در این روند روشن میشود عناصر وحدتبخش میان شیعه و سنی بسیار گستردهتر از اختلافات است.
وی با اشاره به مشترک بودن اصولی همچون توحید، نبوت، معاد، نماز، روزه، حج، جهاد و زکات میان شیعه و سنی، تصریح کرد: هنگامی که در اصول بنیادینی همچون توحید، نبوت و معاد اشتراک داریم، باید بپذیریم که مبانی وحدت نیز در اختیار ماست، در حالی که چنین اشتراکاتی را با پیروان سایر ادیان نداریم.
رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس یادآور شد: زمانی که این مباحث در میان علما مطرح شود، با سه نتیجه روبهرو خواهیم شد؛ نخست آنکه اختلافها از حالت فیزیکی خارج شده و به عرصه گفتوگو منتقل میشود، دوم آنکه علما درمییابند عناصر وحدتبخش بهمراتب بیش از عناصر تفرقهانگیز است و سوم آنکه ضرورتهای زمانی و مکانی وحدت بیش از پیش مورد توجه قرار میگیرد. به هر حال، زندگی در قرن بیستم، با حضور استعمار، سیاستهای تفرقهافکنانه و رخدادهایی مانند عراق، ایجاب میکند بیش از گذشته به مسئله وحدت توجه داشته باشیم. انتقال اختلافات از تودهها به علما نیز مستلزم شکلگیری ذهنیتی آماده است که باید آن را در میان روشنفکران اهل سنت و اهل تشیع جستوجو کرد.
افروغ اقدامات صورتگرفته در راستای انسجام اسلامی را مثبت ارزیابی کرد، اما یادآور شد این اقدامات از عمق لازم برخوردار نیست. وی افزود: در وهله نخست، حوزههای علمیه بیشترین ظرفیت را برای تأثیرگذاری در این عرصه دارند و سایر نهادها در مرتبه بعد قرار میگیرند. منشأ این فعالیتها باید حوزههای علمیه باشد. نهادهای رسمی مانند مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی نیز فعالیتهایی در سطح رسمی انجام میدهند، اما این فعالیتها باید به هسته اصلی، یعنی حوزههای علمیه و مراجع عظام، متصل باشد.
افروغ تأکید کرد: باید توجه خود را بر حوزههای علمیه و علمای طراز اول متمرکز کنیم تا آثار آن در نهادهای رسمی نیز نمایان شود. اگر این موضوع بهطور جدی در دستور کار قرار گیرد و گفتوگوهای دوستانه و مسالمتآمیز میان علما شکل بگیرد، دیگر شاهد صدور فتواهای خشن، غیرانسانی و غیراسلامی از سوی وهابیون نخواهیم بود و حتی اگر چنین فتواهایی صادر شود، با محکومیت فوری علمای همان جریان مواجه خواهد شد.
این نماینده مجلس در پایان سخنانش گفت: در جوامع اسلامی، اعم از شیعه و سنی، فضاسازیهای روشنفکری از اهمیت ویژهای برخوردار است. رسانهها و مطبوعات، بهعنوان نهادهای تبلیغی، در کنار تلاش حوزههای علمیه و نهادهای فکری، میتوانند نقش مهمی در ایجاد فضای وحدت و انسجام اسلامی ایفا کنند.
این خبر13 مرداد 1386 با شماره خبر 528955 منتشر شد.