عماد افروغ با تأکید بر اینکه در یک نظام دینی، اخلاق باید راهنمای سیاست باشد، گفت: زیستن اخلاقی نیازمند پرهیز از نگاههای سیاسی به همه مقولات است؛ زیرا هنگامی که سیاست به اخلاق خط دهد، نتیجه آن زیست غیراخلاقی خواهد بود.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، عماد افروغ، جامعهشناس و عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر موضوع اخلاق، نوعدوستی و خیرخواهی اظهار داشت: مدتها بود منتظر بودم مقام معظم رهبری اشارهای مستقیم به مسئله اخلاقی داشته باشند و از اینکه بر این موضوع تأکید کردند و نوعدوستی و خیرخواهی را مورد توجه قرار دادند، خوشحالم؛ چراکه به نظر میرسد جامعه ما بیش از حد سیاستزده و اقتصادزده شده است.
وی افزود: با توجه به جایگاه رهبری، توصیههای اخلاقی ایشان برد و تأثیرگذاری متفاوتی دارد و قابل مقایسه با توصیههای دیگران نیست. این موضوع را سالها با تمام وجود درک کردهایم و یکی از ویژگیهای نظام ولایی به میزان تأثیرگذاری توصیههای ولی فقیه بازمیگردد.
افروغ با ابراز خرسندی از تأکید بر معنویت در جامعه گفت: به اعتقاد من، بیشترین قشری که از ظرفیت نوعدوستی و معنویتگرایی برخوردار است، جوانان هستند و توجه مقام معظم رهبری به این قشر نیز اهمیت ویژهای دارد.
این جامعهشناس با اشاره به اینکه یکی از شعارهای انقلاب اسلامی در عرصه جهانی، گسترش معنویت در روابط انسانی و اجتماعی است، اظهار داشت: انقلاب اسلامی ایران در بعد جهانی دارای سه مؤلفه مهم است؛ حضور خدا در ساحت خردورزی و اندیشه که از آن میتوان به علم الهی تعبیر کرد، بسط و توسعه معنویت در اجتماع و همچنین نگاه عزتمدارانه در حیات سیاسی و اقتصادی.
وی ادامه داد: این نگاهها دارای ابعاد بینالمللی هستند، اما متأسفانه در داخل کشور کمتر روی دو وجه نخست که از نشانههای انقلاب اسلامی است سرمایهگذاری کردهایم و بیشتر از ابعاد سیاسی و اقتصادی بهره بردهایم؛ در حالی که از بعد معنوی که ریشه در فرهنگ ما دارد، غافل شدهایم.
افروغ با بیان اینکه اخلاق، معنویت، نوعدوستی و خیرخواهی با فاصله گرفتن از منیت فردی و توجه به دیگری معنا پیدا میکند، گفت: در اخلاق، توجه به غیر جایگاه اساسی دارد و همین موضوع اصل طلایی اخلاق را شکل میدهد؛ اینکه آنچه را برای خود نمیپسندی برای دیگران نیز نپسند و بالعکس.
وی افزود: معنویت فراتر از اخلاق است و دریچهای به عالم معنا و توجه به خداوند میگشاید و پشتوانهای مستحکم برای اخلاق فراهم میکند. پس از ماه مبارک رمضان نیز باید این حالت معنوی حفظ شود؛ نه فقط در رفتارهای شخصی، بلکه در معنا، سیاستها و تصمیمگیریهای اجتماعی.
عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با طرح این پرسش که دولت منسوب به جمهوری اسلامی چگونه باید تصمیمی اخلاقی اتخاذ کند، اظهار داشت: در نظام دینی که اخلاق در آن سرلوحه قرار دارد، باید نوعدوستی، معنویت و اخلاق به سیاست خط دهند. ترجمه روشن زیستن اخلاقی، پرهیز از نگاههای سیاسی به تمام مقولات است و زمانی که سیاست به اخلاق خط بدهد، زیست غیراخلاقی شکل میگیرد.
افروغ با اشاره به اینکه مبنای نظام ولایی، اخلاق و ولایت است، تصریح کرد: اگر مبنای اخلاق و معنویت را از وجه هدایتمداری و مملکتداری بگیریم، نظام سیاسی جمهوری اسلامی تفاوتی با نظامهای سکولار نخواهد داشت؛ زیرا وجه تمایز این نظام با دیگر نظامها، نگاه اخلاقی و معنوی آن است.
وی ادامه داد: ممکن است بر اساس شاخصهای کمی، برخی کشورها از نظر اقتصادی پیشرفته باشند، اما با نگاه کیفی و اخلاقی میتوان هم در عرصه سیاست و اقتصاد سرآمد بود و هم زیست اخلاقی را به نمایش گذاشت. از این منظر، سخنان رهبر معظم انقلاب درباره اخلاق علاوه بر بیان یک ارزش، نوعی آسیبشناسی وضعیت موجود نیز محسوب میشود.
افروغ با اشاره به مفهوم نوعدوستی اظهار داشت: نوعدوستی یعنی همه انسانها احساس مشترک و واحدی نسبت به یکدیگر داشته باشند؛ چراکه همه بندگان خداوند هستند و از یک تبار انسانی برخوردارند. این نگاه به معنای توجه یکسان به سرشت و جوهره انسانی است.
وی افزود: یکی از شرایط ضروری برای استقرار صلح جهانی نیز همین نوعدوستی و احساس مشترک نسبت به انسانهاست. سخن سعدی که میگوید «بنیآدم اعضای یکدیگرند، که در آفرینش ز یک گوهرند» ناظر به همین شرط لازم برای صلح جهانی است. نگاههایی که بر نابرابری در خلقت انسانی تأکید میکنند، مانعی برای گسترش نوعدوستی در حیات بشر هستند.
این جامعهشناس در پایان گفت: نگرانی من پس از ماه مبارک رمضان این است که دوباره فعلوانفعالات سیاسی و اقتصادی، جامعه را به سمت سیاستزدگی و اقتصادزدگی ببرد و تا ماه رمضان آینده بار دیگر از اخلاق فاصله بگیریم.
این خبر 12مهر 1387 با شماره خبر 758531 منتشر شد.
منو
منو