عماد افروغ با تأکید بر اینکه عدالت یکی از ارکان بنیادین اندیشه امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی است، گفت: تلقی انقلاب اسلامی از عدالت به گونهای است که آزادی را نیز در بر میگیرد؛ آنجا که بحث عدالت فردی مطرح میشود، پای آزادی در میان است و آنجا که سخن از آزادی برای چه کسی به میان میآید، عدالت موضوعیت پیدا میکند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، دکتر عماد افروغ، محقق و استاد دانشگاه درباره جایگاه آزادی و عدالت در اندیشه امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی اظهار داشت: انقلاب اسلامی در شرایطی تحقق یافت که قشر مستضعف نادیده گرفته شده بود و مسئله عدالت به حاشیه رانده شده بود. با این حال، امام خمینی(ره) تأکید کردند که مردم ما برای شکم انقلاب نکردهاند؛ بنابراین جهت معنوی، دینی، هویتی و فرهنگی انقلاب نباید فراموش شود. به بیان دیگر، وجه متمایز انقلاب اسلامی، در کنار ابعاد سیاسی و اقتصادی، وجه فرهنگی آن است.
وی افزود: در تحلیل خود از انقلاب اسلامی چهار لایه را مشخص کردهام؛ لایه نخست، کلگرایی توحیدی است؛ لایه دوم، تفکرات اسلامی و شیعی معطوف به عدالت؛ و دو لایه دیگر، شعارهای انقلاب اسلامی یعنی استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی و قانون اساسی را در بر میگیرد. به هر حال، عنصر عدالت در انقلاب اسلامی عنصری برجسته است و حتی معتقدم این تلقی از عدالت به گونهای است که آزادی را نیز در بر میگیرد. یعنی آنجا که بحث عدالت فردی مطرح میشود، بحث آزادی نیز مطرح است و آنجا که سخن از آزادی برای چه کسی به میان میآید، عدالت موضوعیت پیدا میکند.
نویسنده کتاب «انقلاب اسلامی و مبانی بازتولید آن» ادامه داد: این عدالت صرفاً عدالت اقتصادی از جنس سوسیالیستی نیست، بلکه عدالت به صورت جامع دیده شده است و ابعاد فلسفی، فردی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را در بر میگیرد.
افروغ با اشاره به دیدگاه امام خمینی(ره) درباره عدالت گفت: امام(ره) تصریح میکنند کسی که عدالت را در وجود خود متجلی نکرده باشد، نمیتواند تحققبخش عدالت در جامعه باشد. عدالت در اندیشه امام همانند حکمای باستان یک فضیلت است و به معنای اعتدال و هماهنگی سایر قوا و غرایز انسانی تلقی میشود.
وی افزود: امام(ره) معتقد بودند کسی که با خود عادلانه رفتار نکرده باشد، نمیتواند عدالت اجتماعی را محقق کند. از این رو، عدالت در اندیشه امام یک منظومه کامل است. البته عدالت اقتصادی نیز به دلیل واقعیات اجتماعی و همچنین آموزههای فکری و دینی امام جایگاه ویژهای دارد و یکی از زمینههای صدور حکم حکومتی ایشان در دوره جنگ، مبارزه با شکاف فقر و غنا بود.
این محقق و نویسنده در پایان تأکید کرد: توجه به عدالت اجتماعی در اندیشه امام خمینی(ره) به تأسی از امام علی(ع) جایگاهی ممتاز دارد. امام علی(ع) در نامه به مالک اشتر بر رسیدگی به طبقات فرودست تأکید میکنند و گرایش حضرت امام نیز، تحت تأثیر همین سنت علوی، معطوف به تودههای مردم و کاهش نابرابریهای اجتماعی و استقرار عدالت اجتماعی بود؛ امری که ریشههای عمیق شیعی دارد.
این خبر 15 بهمن ۱۳۹۰ با شماره خبر 1522625 منتشر شد.