مجموعه مقالات «توسعه فرهنگی در ایران» به کوشش مهدی آرانی‌مولایی و با مقدمه عماد افروغ از سوی انتشارات کتاب فردا در قم منتشر شد.
به گزارش خبرگزاری مهر، توسعه از جمله اموری است که سال‌هاست در کشور ما مورد بحث و بررسی قرار گرفته و نظریات و دیدگاه‌های متفاوتی در این حوزه وجود دارد. سیاست‌گذاران و مدیران ارشد کشور نیز همواره سعی کرده‌اند فرایند توسعه در کشور را ادامه داده و از این مسیر مشکلات کشور را حل نمایند؛ اما این فرایند بدون رسیدن به نتیجه مطلوب، طی چندین دهه همچنان ادامه دارد.
یکی از مشکلات اساسی در بحث توسعه، تفاوت رویکردهای اجرایی به این موضوع و تغییر مسیر حرکت توسعه با تغییر دولت‌ها و مسئولان اجرایی است. بدون شک، از عوامل اساسی و مؤثر در تغییر نحوه عمل، تفاوت در مبانی و رویکردهای نظری به موضوع توسعه است.
برخی، در دیدگاه نوسازی، معتقدند که جریان نوسازی و تجدد به‌واسطه گسترش و نشر عناصر فرهنگی کشورهای غربی در کشورهای جهان سوم به وقوع می‌پیوندد. در مقابل، نظریه وابستگی معتقد است که ارتباط با غرب نه‌تنها سبب توسعه‌یافتگی نمی‌شود، بلکه ریشه‌های اصلی عقب‌ماندگی را باید در ذات توسعه‌طلبانه سرمایه‌داری غرب و تضادهای ذاتی آن در قالب استعمار، امپریالیسم، شرکت‌های چندملیتی و… جست‌وجو کرد.
در مقابل این دو نظریه، توسعه فرهنگی به‌دنبال این است که با یک رویکرد درونی و بومی و بهره‌مندی از پیامدهای مؤثر بیرونی توسعه، به شناخت عمیق باورها و ارزش‌های ملی و محلی فرهنگ جامعه خود بپردازد و بر اساس آن، از خلاقیت‌های انسان در جهت رشد میراث معنوی و فرهنگی خود در دنیای حاضر بهره ببرد و به اشاعه و تقویت آن دسته از رفتارهای فرهنگی که نشأت‌گرفته از ارزش‌های بومی و ملی است، بپردازد تا بتواند فرهنگ خود را جهانی نماید.
مجموعه مقالات «توسعه فرهنگی در ایران» که ماحصل تلاش‌های دانشجویان دوره اول رشته سیاست‌گذاری فرهنگی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با نظارت دکتر عماد افروغ است، تلاش دارد ضمن بررسی و نقد نظریات رایج در حوزه توسعه، نظریه توسعه فرهنگی را به‌عنوان بدیل و جایگزین آن مطرح نماید.
کتاب «توسعه فرهنگی در ایران» از یک پیشگفتار، یک مقدمه و دوازده مقاله تحلیلی درباره توسعه فرهنگی در ایران تشکیل شده است که عبارت‌اند از:
۱. بررسی و نقد نظریات توسعه و درآمدی بر توسعه فرهنگی
۲. بررسی تحلیلی اهداف و غایات در توسعه فرهنگی؛ رحیم کارگر
۳. نگرش انتقادی به مؤلفه‌های فرهنگ توسعه و درآمدی بر مؤلفه‌های توسعه فرهنگی؛ یوسف حسین‌نژاد
۴. رویکردی انتقادی به مبانی و مفهوم توسعه؛ بازتعریف مبانی معرفت‌شناختی و انسان‌شناختی مفهوم توسعه با رویکرد معنویت‌گرا؛ کمیل قیدرلو و مینا نوروزی
۵. مفهوم‌شناسی فرهنگ و بررسی چالش‌های مواجهه با جهانیت؛ کمیل قیدرلو و مریم جانقربان
۶. بازخوانی انتقادی توسعه فرهنگی در عصر صفویه؛ محمدرضا بهمنی خدنگ
۷. جایگاه خرده‌نظام‌های فرهنگی در دستیابی به توسعه مطلوب در ایران؛ حمید خیرآبادی
۸. توسعه فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و الزامات ساختاری و محتوایی دولت؛ رحمان یاسی
۹. ریشه‌یابی فکری ـ فرهنگی برنامه‌های توسعه؛ با نگاهی جریان‌شناسانه به آسیب‌های توسعه در ایران پس از انقلاب اسلامی؛ فرشاد مهدی‌پور
۱۰. موانع توسعه فرهنگی در ایران؛ مهدی مولایی آرانی
۱۱. توسعه فرهنگی در عرصه سیاست‌های کلان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و پیشنهاد سیاست‌های مطلوب؛ رحمان یاسی
۱۲. الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت به مثابه پلی میان نظر و عمل؛ چارچوب روش‌شناسی جهت راهبری دستیابی به الگو؛ محمدرضا بهمنی خدنگ
در بخشی از مقاله «موانع توسعه فرهنگی در ایران» می‌خوانیم: «حاکمیت نگاه دولتی و کم‌توجهی به نقش مردم، محوریت نظام اقتصادی در برنامه‌های توسعه، سبقت گرفتن نظام تکنولوژی بر نظام اندیشه و فکر، رابطه قدرت ـ منزلت به جای منزلت ـ قدرت و شیوه ارتباط حوزه‌های علمیه نشان می‌دهد که برای عملیاتی شدن توسعه فرهنگی نیازمند تبیین صحیح روابط و الگوهای ساختاری در مناسبات میان نظام‌های مختلف اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و… هستیم. الگوهای غلط ساختاری سبب شده است توسعه اقتصادی در همه بخش‌ها به عنوان مبنا و هدف قرار گیرد. توسعه فرهنگی نیازمند دانشمند و دانش و وجود روحیاتی همچون جمع‌گرایی افقی می‌باشد.» (ص ۳۹۹)
چاپ اول کتاب «توسعه فرهنگی در ایران» در ۴۹۸ صفحه با تیراژ ۱۱۰۰ نسخه و قیمت ۲۵ هزار تومان از سوی انتشارات کتاب فردا در سال 1397 عرضه شده است.
این خبر 21 تیر 1397 با شماره خبر 4344808 منتشر شد.