عماد افروغ با تأکید بر ضرورت حضور دین و مذهب در فضای مجازی، خلأ قانونی در حوزه وب را از چالشهای مهم این عرصه دانست و گفت: نظارت بر وبلاگهای دینی باید هوشمندانه، قانونی و غیرسیاسی باشد؛ زیرا کنترل مستقیم میتواند مانع بروز شهود، ابتکار و خلاقیتهای فکری و معنوی شود.
به گزارش گروه حوزه و دانشگاه خبرگزاری مهر، گسترش فضای مجازی و افزایش فعالیتهای دینی در وبلاگها و سایتهای اینترنتی، ضرورت بررسی چگونگی نظارت بر این حوزه را مطرح کرده است. عماد افروغ، استاد دانشگاه و نماینده سابق مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار مهر ضمن تأکید بر اهمیت حضور دین در فضای مجازی، به آسیبها و ضرورتهای فعالیتهای دینی در وب پرداخت.
وی ورود دین و مذهب به عرصه وبلاگ را ضروری خواند و گفت: بخش اعظمی از اطلاعرسانیها امروزه از طریق فضای مجازی و اینترنت انجام میشود. خوشبختانه کسانی که جزو نهادهای دینی محسوب میشوند، از جمله حوزه علمیه، خیلی زود وارد این عرصه شدند و پیش از فراگیر شدن فعالیتهای رسانهای در فضای مجازی، نهادهای دینی این معنا را بهخوبی درک کرده و وارد عرصه وب و وبلاگ شدند.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: بسیاری از ما بخشی از خوراک فکری خود را از رسانهها، بهویژه رسانههای دیجیتال، تأمین میکنیم. با وجود نقصهایی که قابل اصلاح است، ورود دین و مذهب به عرصه وب ضروری است، اما نکته مهم در این حوزه، نبود قانون مصوب است.
وی افزود: سایر رسانههای نوشتاری دارای قانون و نظم مشخص هستند و سازوکارهای برخورد با آنها تعریف شده است، اما عرصه فعالیتهای رایانهای قانون مطلوب خود را ندارد. این مسئله ممکن است موجب شود به برخی مطالب با محتوای دینی آسیب وارد شود و هر کسی به خود اجازه دهد به نام دین مطالبی را منتشر کند که برخلاف عقل و دین باشد.
افروغ ادامه داد: برخی سایتها وجود دارند که متولیان آنها ادعای دینداری و انقلابی بودن دارند، اما متأسفانه از روح و محتوای اخلاقی و دینی در آنها خبری نیست. ممکن است کسی پرچم دین و اخلاق را بلند کند، اما در عمل توجه واقعی به اخلاق نداشته باشد.
وی تصریح کرد: باید درباره این مسئله فکری اساسی شود، بهویژه نمایندگان مجلس باید توجه کنند که چگونه میتوان نظارت داشت، بدون اینکه نخست به شتاب و سرعت مطلوب فعالیتهای رسانهای دینی آسیب وارد شود و دوم اینکه برخوردها سیاسی، یکجانبه و جناحی نباشد.
افروغ با اشاره به ویژگیهای وبلاگنویسی دینی گفت: عرصه وبلاگنویسی دینی باید با شهود، ابتکار و نشاط همراه باشد، ضمن اینکه باید یکسری کنترلها نیز انجام گیرد. این کنترلها اگر با سعهصدر و رعایت موازین شرعی صورت گیرد، مسائل نظاممند خواهد شد.
وی با اشاره به خلأ قانونی در حوزه وب اظهار کرد: عدهای تلاش کردند برای نظارت در این فضا با رویکردی نامطلوب از همان قانون موجود رسانههای مکتوب استفاده کنند، در حالی که موضوع تغییر کرده است و وقتی موضوع تغییر میکند، حکم نیز باید تغییر کند. نمیتوان موضوع رسانههای رایانهای را به همان موضوع رسانههای نوشتاری تعمیم داد.
نماینده سابق مجلس شورای اسلامی درباره ضرورت نظارت بر محتوای وبلاگهای دینی گفت: بین کنترل و نظارت تفاوت وجود دارد. نظارت برخلاف کنترل، غیرمستقیم است و جلوی شهودها و خلاقیتهای فکری و معنوی را نمیگیرد.
وی افزود: در این عرصه باید اجازه دهیم افراد شهودات خود را داشته باشند، اما گاهی برخی به نام دین مطالبی را مطرح میکنند، حدیثی را به یکی از بزرگان نسبت میدهند یا تفسیر نادرستی از یک آیه و حدیث ارائه میکنند که باید برای آن راهحل پیشبینی شود.
افروغ با تأکید بر ضرورت تدوین سازوکار قانونی برای فضای مجازی گفت: ما موافق این نیستیم که قید و بندها آنقدر شدید باشد که جلوی شهود دینی و فرهنگی مردم را بگیرد، اما به هر حال باید حساب و کتابی وجود داشته باشد. اینکه مستقیم به سمت فیلتر برویم، آن هم فیلترینگ بیحسابوکتاب، صوری و سیاسی، درست نیست. در عین حال باید نظارتی قانونی وجود داشته باشد و اگر قرار است حکمی صادر شود، باید قانونی و محتوایی باشد و همه جوانب را در نظر بگیرد.
وی درباره اعضای احتمالی کمیته قانونی نظارت بر عملکرد فضاهای مجازی اظهار کرد: در کمیتهای که میتواند در قانون تشکیل شود، علاوه بر اینکه باید جامع باشد و اعضای قوه مقننه، قضائیه و نهادهای اجرایی در آن حضور داشته باشند، حتماً باید نماینده وبلاگنویسان یا سایتهای خبری و اطلاعرسانی نیز عضو باشند.
افروغ افزود: قسمت ممیزی را باید به متولیان غیررسمی بدهیم؛ یعنی همان کسانی که این سایتها و وبلاگها را در اختیار دارند، نه اینکه به گونهای عمل شود که به نام نظارت، کنترل صورت گیرد و جلوی شهود و خلاقیتها گرفته شود.
وی با بیان اینکه نظام جمهوری اسلامی ایران برای مردم حق فرهنگی قائل است، گفت: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی متولی فرهنگ است و وظیفه خاصی بر دوش دارد. ما مانند برخی کشورهای دیگر نیستیم که برای حق فرهنگی مردم حسابی باز نکرده باشیم، اما باید این دغدغهها بهخوبی شناخته شود.
افروغ درباره نحوه نظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کرد: توصیه ما این بوده که از وجه تصدیگری کاسته شود و این وزارتخانه بیشتر وظیفه قانونگذاری و سیاستگذاری داشته باشد و نظارت را نیز به نهادهای مدنی بسپارد.
وی ادامه داد: با پیچیدهتر شدن جامعه و افزایش تقسیم کار، ما نیازمند نهادهای مدنی هستیم که با توجه به تواناییهای خود، هم وظیفه نظارت و هم اجرا را بر عهده بگیرند، البته در جایی که از عهده آن برنمیآیند یا کار هنوز به سرانجام نرسیده است، برای کوتاهمدت نهادهای رسمی باید مسئولیت را بر عهده بگیرند، اما باید ملاحظات مورد اشاره را رعایت کنند.
افروغ عرصه وبلاگنویسی و فضای مجازی را متعلق به بخش مردمی و غیررسمی کشور دانست و گفت: این فضا صدای مردم و زبان غیررسمی تودههاست و باید با آن تعامل و مواجههای ارشادی و عاطفی داشته باشیم. اگر بخواهیم با اهرمهای رسمی و اجباری جلوی آن بایستیم، این عرصه با تمام قامت مقاومت خواهد کرد؛ همانطور که اکنون تا حدودی شاهد این مسئله هستیم.
وی در پایان خاطرنشان کرد: این مقاومت به این دلیل است که این رسانه بهخوبی فهم نشده و از سوی دیگر، با فاصله گرفتن از جهانبینی مطلوب، رویکردها تنها رسمی و قدرت نیز به قدرت رسمی تقلیل یافته است. تقریباً این واکنشها که بیشتر نسبت به رسانههای سیاسیتر دیده میشود، باعث بسط فعالیتهای مستهجن شده است.
این خبر 22 دی 1389 با شماره خبر 1223172 منتشر شد.
منو
منو