یک استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه به میزانی که بها و منزلت بیشتری به اندیشه و فکر دهیم، جامعه را به سمت فکور بودن و اندیشیدن دعوت کردهایم، گفت: اگر نتایج و پیامدهای چنین جامعهای را برای مردم بازگو کنیم، مسلماً روی فرهنگ مطالعه و کتابخوانی اثر خواهد گذاشت.
عماد افروغ استاد دانشگاه در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری مهر در مورد اینکه چرا با وجود سفارش اکید دین اسلام بر دانش و دانستن، مطالعه کردن را به صورت فرهنگ درنیاوردهایم و متوسط مطالعه مردم در جامعه ما کم است، گفت: اینگونه نیست که ما به دنبال دانستن و مطالعه نباشیم. به هر حال بخشی از دانستنیها از طریق فرهنگ شفاهی به دست میآید.
وی ادامه داد: نکته قابل تأملی را هم باید توجه کرد و آن این است که بایستی انسانها خیال آسوده و اوقات فراغتی هم داشته باشند که مطالعهای شکل گیرد. ما همواره از این مشکل، یعنی نبودن خیال آسوده و نداشتن اوقات فراغت، رنج میبریم. اکنون مشکل ما مضاعف شده است، زیرا متأسفانه گرفتاریهای اقتصادی مردم زیاد شده است.
نماینده سابق مجلس با بیان اینکه نباید قشر خاصی را که مطالعه میکنند در نظر بگیریم و آن قشر را به تمام اقشار جامعه تعمیم و تسری دهیم، اظهار کرد: اگر منظور قاطبه افراد هستند، باید به همه اقشار و آحاد اجتماعی توجه داشته باشیم. فکر میکنم که در شرایط کنونی اوقات فراغت لازم برای مطالعه وجود ندارد. نمیخواهم بگویم که کتاب خوب منتشر نمیشود؛ نه، کتاب خوب هم هست. یا اطلاعرسانی خوبی نمیشود یا اینکه کتابهای خوب بنا به دلایلی به اطلاع مردم نمیرسند که این عیب، ممکن است از سوی صداوسیما باشد که نقش خود را در این رابطه به خوبی عمل نمیکند.
وی تصریح کرد: رسانه ملی باید فنیتر و فراگیرتر در این زمینه عمل کند و سعی نکند با تفسیر خود، فقط برخی از کتابها را تبلیغ و اطلاعرسانی کند. این واقعیتی است که باید به آن توجه کرد. برخی از اطلاعات مردم از طریق فرهنگ شفاهی به دست میآید. برخی از مردم هم ممکن است اوقات فراغت کافی در اختیارشان نباشد. بخشی از کاهش میزان مطالعه هم به این برمیگردد که اطلاعرسانی درستی از کتابهای موجود صورت نمیگیرد. رسانه ملی باید نگاه فنیتر و فراگیرتر نسبت به اطلاعرسانی کتابها داشته باشد، اما به هر حال ما نمیتوانیم از رسانههای جایگزین هم غافل شویم. بخشی از اطلاعات مورد نظر مردم از طریق همین رسانهها به دست مردم میرسد.
وی با بیان اینکه رسانههای مورد نظر میتواند روزنامه یا اینترنت یا رسانه ملی و سایر رسانههای دیگر باشد، بیان کرد: در غرب هم بنا بر دلایلی یا به دلیل تفوق نسبیای که رسانههای مجازی پیدا کردهاند، برخی از مجلات که به صورت مکتوب منتشر میشد، الان به صورت مجازی منتشر میشود. بنابراین قدری باید به تکنولوژی زمان هم توجه کرد که تکنولوژی بر روی این وضعیت اثر گذاشته است.
افروغ یادآور شد: اما بنده شخصاً معتقدم هیچ چیزی جایگزین کتاب نمیشود. به هر حال برای مطالعه، آدم میتواند کتاب را با خودش بهراحتی حمل کند و در هر حالتی بخواند. اما آیا واقعاً میتوان با رسانههای مجازی و سایبری همانند کتاب برخورد کرد؟ اصطلاحاً ابزارهای مجازی، انعطاف کتاب را ندارند. به هر حال باید توجه کنیم که فضای مجازی بر روی گسترۀ مطالعات مکتوب و غیرمجازی مردم اثر گذاشته است.
این استاد دانشگاه در مورد راهکار ارتقای مطالعه بین مردم هم گفت: راهکار ارتقای مطالعه این است که کتابهای خوب و مورد نیاز و متناسب با چالشها و مسئلهها و فرهنگ و هویت ایرانی و مورد طبع و سلیقه ایرانی چاپ شود و حتماً اطلاعرسانی شود و مردم آثار مطالعه را در نوع نگاه و در زندگی و در محیط اطراف خود ببینند.
وی تأکید کرد: هرچه بازتاب اجتماعی و محیطی مطالعه و تغییر نگرش افراد در اثر مطالعه بیشتر باشد، میل و رغبت بیشتر به مطالعه در افراد ایجاد میشود. نکته دیگر این است که در کل باید فرهنگ مطالعه را اشاعه داد. اینکه هرچند مشکلات اقتصادی وجود دارد و ممکن است سهم خرید کتاب را در سبد کالاهایمان کمتر کند، ولی بایستی وزن و منزلتی که به اندیشه میدهیم خیلی بیشتر از وزن و منزلتی باشد که به ابعاد جسمانی و نیازهای روزمرهمان میدهیم.
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه به میزانی که بها و منزلت بیشتری به اندیشه و فکر دهیم، جامعه را به سمت فکور بودن و اندیشیدن دعوت کردهایم، گفت: اگر نتایج و پیامدهای چنین جامعهای را برای مردم بازگو کنیم، مسلماً روی فرهنگ مطالعه و کتابخوانی اثر خواهد گذاشت.
افروغ در مورد اینکه توصیه شما برای مطالعه چه نوع کتابهایی است، اظهار داشت: مردم افکار متفاوت و نیازهای مختلف دارند. بایستی متناسب با نیازها و چالشهایی که با آنها روبهرو هستند، کتاب در اختیارشان قرار گیرد. این مسئله را باید نویسندگان و ناشران بیشتر در نظر بگیرند و تشخیص دهند نیاز کدام قشر به کدام کتاب بیشتر است.
این خبر 1 اردیبهشت 1393 با شماره خبر 2275542 منتشر شد.