مجموعه سهجلدی «ما قال و من قال» اثر عماد افروغ که شامل گفتوگوها و یادداشتهای مطبوعاتی و رسانهای او از سال ۱۳۷۸ به بعد است، دوشنبه ۲۰ خردادماه در فرهنگسرای رسانه رونمایی میشود.
به گزارش گروه دین و اندیشه خبرگزاری مهر، مجموعه سهجلدی «ما قال و من قال» که توسط انتشارات همشهری منتشر شده، مجموعه گفتوگوها و یادداشتهای مطبوعاتی و رسانهای دکتر عماد افروغ از سالهای ۷۸ به بعد است. وی که این اثر را به خبرنگاران تقدیم کرده است، معتقد است خبرنگاران، روشنفکران واقعی جامعه ما هستند. آنها کسانی هستند که اگر نبودند، آگاهیبخشی در جامعه تسری پیدا نمیکرد.
وی با توجه به زمان، مصاحبهها را به سه دسته تقسیم کرده است: دفتر اول دوره ۱۰ ساله، از ۷۸ تا ۸۷، را شامل میشود و از سال ۸۷ تا پایان سال ۹۱ هم به دو دوره تقسیم شده است.
افروغ در مورد علت اینکه این کتاب را در این مقطع زمانی تألیف کرد تا به جامعه عرضه کند، گفت: متوجه برخی تغییر مواضع شدم. معمولاً اواخر عمر دولتها تغییر موضعها اتفاق میافتد اما این دوره با شدت بیشتری با تغییر موضع روبهرو بودم. برخی رندیهای سیاسی نوعی توهین به شعور مردم است. سیاستمداران و نخبگان باید هم مردم را عاقل بپندارند و هم حافظه تاریخی مردم را تقویت کنند. برای همین در راستای آگاهیبخشی به مردم، مواضعم را قبل و حین و بعد از نمایندگی مجلس از فضای مجازی، احصا و منتشر کردم.
در بخشی از مقدمه این اثر آمده است: به نظر میرسد که این مجموعه که به گونهای میتوان از آن به مثابه نبض زمان در موقعیت تاریخی یاد کرد، بتواند از برخی مواضع، هشدارها و نقدهای همراه با راهحلها و البته بیتوجهیها، نقش بر دیوار و آب زدنها و عنادها و مخالفتها با مواضع انتقادی، حمایتها و لابیها و تغییر مواضع ناگهانی و ۱۸۰ درجهای افرادی که در زمان مورد لزوم خون به دل اصحاب نقد کردند، پرده بردارد. بهراستی اشکال کار کجاست؟ اگر بگویید نمیدانستیم، میگوییم عدهای گفتند و هشدار دادند، اگر بگویید میدانستیم اما مصلحت چیز دیگری بود، میگوییم کدام مصلحت و مصلحت چه کسی؟! اصولاً جایگاه مصلحت کجاست و جایگاه شما کجا؟ حداقل، مرد و مردانه آنچه عمل و زبان شما غیرمستقیم فریاد میزند، شفاهاً هم مطرح کنید و بگویید که اشتباه کردیم و یا حداقل بگویید کدام موضع صحیحتر بوده است؟ اگر به واقع مدعی حقیقتاید، شجاعانه و حقیقتگرایانه به اشتباه خود اعتراف کنید، تا حداقل مردم قضاوت صادق بودن درباره شما داشته باشند.
اما بعید میدانم احساس اشتباهی به شما دست داده باشد یا بدهد. شما بهتر از بنده میدانید که همه اینها یک بازی بوده است، یک بازی دوطرفه و متقابل. زمانی در مصاحبهای گفته بودم که آدمی میماند که چه کسی از چه کسی استفاده ابزاری کرده است، خوب که مینگرم میبینم که هر دو از یکدیگر استفاده ابزاری کرده و بهره بردهاند. بهراستی، هماکنون نیز این استفاده ابزاری ادامه نمییابد!؟
آیا بر این پندارید که مردم شعور کافی برای فهم این واقعیات و این شکافها و اشتباهات و تغییر مواضع ناگهانی ندارند؟ آیا به لحاظ شرعی و عقلی و اخلاقی توجیه کافی برای فریب مردم دارید؟ آیا بر این پندارید که مردم فاقد تشخیص کافی برای منافع و مصالح خود هستند و شما مجازید برای هدایت آنان هر اقدامی را مرتکب شوید و هر پندار و خیالی برای آنان روا دارید؟ نکند متوجه صورت مسئله نیستید و کماکان در جهل مرکب گرفتارید؟ در این صورت، اگر در جهل خود صادق باشید و قصد فریب نداشته باشید، حتی اگر مردم را جاهل بپندارید، میتوان شما را به شواهد و مدارک اطراف ارجاع داد. آیا ندیدید با منتقدان چه کردند و حامیان و موافقان و متملقان به چه مواهب و نعماتی و مقاماتی رسیدند؟
موافقان و مخالفان را میتوان در کل به چند دسته تقسیم کرد:
۱. منفعتجویانی که آگاهانه و در لوای دین و دینداری در این سالها به منافع خود سامان بخشیدند و طبیعی است که انتظار اتخاذ موضع انتقادی در زمان مقتضی از آنها انتظاری بیهوده و ناروا بوده است. در مورد این افراد باید منتظر شد و دید که چگونه با تغییر فضای غالب سیاسی تغییر موضع میدهند و نان به نرخ روز میخورند.
۲. طرفداران پر و پا قرصی که کماکان بر مواضع خود استوار میمانند و به اصطلاح تغییر موضع نمیدهند. اما بهراستی موضع حاکم دولت مستقر چیست؟ دینی، ایرانی، لیبرال، سوسیال، تودهوار، پراگماتیسم و یا …؟ بنابراین با فرض وجود این دسته از حامیان باز هم باید منتظر تغییر مواضع باشیم. این دسته نیز با دسته اول تفاوتی ندارد.
۳. سادهلوحانی که محروم از ژرفنگریاند و فراتر از نوک بینی خود را نمیبینند و با تحول شرایط، متغیر و متحول میشوند. این دسته بر خلاف دسته اول به دنبال منافع شخصی و گروهی نیستند، اشکال آنها در عدم فهم کافی و عمق دید است. این دسته متناسب با جایگاهشان میتوانند تأثیرگذار باشند. حسب سادهلوحی خود موج ایجاد میکنند و البته مواضع انتقادی آنها، هرچند بیموقع، نیز میتواند موجآفرین باشد.
۴. کسانی که ساده نیستند و میدانند چه میکنند و از فرصتها برای پیشبرد اهداف ایدئولوژیک خود به احسن وجه استفاده میکنند. اینها را اهل منافع صرف نمیدانیم، جزء حامیان ذاتاً متلوّن هم قلمداد نمیکنیم. اینها را به طور عمده کسانی میدانیم که درک صحیحی از انقلاب اسلامی ندارند. درک تکلیفگرا و بیتوجه به حقوق و عاملیت انسانی دارند و تفسیر مردمسالاری دینی از مشروعیت و فلسفه سیاسی نظام را برنمیتابند. تفسیری بسته و بیتوجه به تغییر و تحولات اجتماعی، تفسیری سلفی و اخباری از دین که خود را در مقام هادی و راهبر قرار داده و الباقی حکم صغاری دارند که فاقد صلاحیت و توان تشخیص خیر و شر و منافع و مصالح خود بوده و باید به طرق مختلف، دست آنها را گرفت و هدایت کرد. یک نوع تصویر و تفسیر چوپان و گوسفندی. خود در مقام چوپان و مابقی در حکم گوسفند.
به طور قطع، با توجه به پیشینه تاریخی این دسته و اتفاقات پنجاه سال گذشته نمیتوان از آن در قالب تعبیر سوم یاد کرد. این جریان در کنار درک سطحیاش از دین، رندانه وارد قضایای سیاسی شده و بهرهبرداری میکند و متوهمانه خود را حق مطلق و نماینده واقعی خدا روی زمین و دیگران را خارج از مسیر و مملو از القائات شیطانی و غربی میداند. این جریان همواره مترصد بوده تا با حربه رعب و اغوا افکار خود را جامه عمل بپوشاند و به گونهای به دلیل برخی بیمهریها و از طریق اختلافافکنیها و توهمآفرینیها، جبران مافات کند و تفکر عوامفریبانه و منجیگرایانه خود را رواج دهد. بیتوجهی به عقل و تفکر و جایگاه کرامت و عزت و اختیار و مسئولیت انسانی، غالیگرایی و درک غلط از فلسفه مهدویت و انتظارگراییهای نامعقول و بیتوجهی به صبغه و پشتوانه عقلی ولایت فقیه از مشخصات این جریان است.
این مراسم، دوشنبه ۲۰ خردادماه از ساعت ۱۶ تا ۱۸ در فرهنگسرای رسانه واقع در پاسداران، خیابان گل نبی برگزار میشود.
این خبر 18 خرداد 1392 با شماره خبر 2071038 منتشر شد.